Bilim insanlarının Güney Afrika’daki Wonderwerk Mağarası’nda yaptığı yeni araştırma, insanlığın ateşle ilişkisinin düşünüldüğünden çok daha eskiye dayanabileceğine işaret etti.
PLOS ONE dergisinde yayımlanan çalışmada, mağarada bulunan yanmış hayvan kemiklerinin 1,07 ila 1,79 milyon yıl öncesine tarihlendiği belirtildi. Bulgular, insan atalarının ateşi kullanmaya bugüne kadar kabul edilenden yaklaşık 800 bin yıl önce başlamış olabileceğini ortaya koydu.
Kemiklerde yüksek sıcaklık izleri bulundu
Araştırma kapsamında mağaranın derin katmanlarından çıkarılan kemik kalıntıları yeniden incelendi. Bilim insanları, kemikler üzerinde kızılötesi spektroskopi ve yüksek çözünürlüklü mikroskobik analizler gerçekleştirdi.
İncelemelerde, kemiklerin yüksek sıcaklığa maruz kaldığını gösteren mineral değişimleri tespit edildi. Araştırmacılar, bu izlerin doğal süreçlerle açıklanmasının zor olduğunu ve ateş kullanımına işaret ettiğini değerlendirdi.
Ayrıca yanık izlerinin mağaranın giriş kısmında değil, iç bölümlerinde bulunmasının dikkat çekici olduğu belirtildi. Bilim insanlarına göre doğal yangınların mağaranın derin kesimlerine ulaşma ihtimali oldukça düşük.
Homo erectus dönemine işaret ediyor
Araştırmanın kapsadığı dönemde Afrika’da ağırlıklı olarak Homo erectus türünün yaşadığı biliniyor. Bulguların tarihlendirildiği yıllar aynı zamanda Aşölyen taş alet kültürünün yaygınlaşmaya başladığı döneme denk geliyor.
Araştırmacılar, ateş kullanımının taş alet teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ateşin kontrol altına alınmasının beslenme, korunma ve toplumsal yaşam açısından önemli avantajlar sağlamış olabileceği ifade ediliyor.
Ateşi üretmekten çok taşımış olabilirler
Bilim insanları, elde edilen verilerin erken insan topluluklarının ateş yakmayı bildiğini kanıtlamadığını vurguladı. Ancak doğal yangınlardan elde edilen ateşin korunarak yaşam alanlarına taşınmış olabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmacılara göre ateşin kontrol altına alınması ani bir keşiften ziyade uzun bir öğrenme ve deneyim sürecinin sonucu olabilir.
İnsan evrimine dair kabuller değişebilir
Ateş, insanlık tarihinin en önemli teknolojik dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Yiyeceklerin pişirilmesiyle daha fazla enerji elde edilmesi, hastalık riskinin azalması ve soğuk iklimlerde yaşamın mümkün hale gelmesi gibi gelişmelerin insan evriminde önemli rol oynadığı düşünülüyor.
Araştırma sonuçlarının yeni çalışmalarla doğrulanması halinde, insanlığın ateşle tanışma tarihinin yüz binlerce yıl geriye çekilebileceği ve insan evrimine ilişkin bazı kabullerin yeniden değerlendirilebileceği belirtiliyor.
