Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Vergi Denetim Kurulu, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede bugüne kadarki en kapsamlı sonuçlarına ulaştı. İnceleme, izaha davet, gözetim ve teftiş uygulamalarını eş zamanlı yürüten Kurul, mükellefler tarafından beyan edilmeyen 748 milyar liralık matrah farkını ortaya çıkardı. Denetimler sonucunda toplam vergi ve ceza tutarı ise 294 milyar liraya yaklaştı.
Denetim alanı tarihi ölçüde genişledi
VDK’nin verilerine göre, denetlenen mükelleflerin toplam mükellef sayısına oranı bir yıl içinde dikkat çekici biçimde arttı. 2024’te yüzde 2,91 olan denetim oranı, 2025’te yüzde 6,72'ye yükseldi. Bu artışla birlikte vergi denetimleri daha geniş bir alana yayıldı.
Büyük ve orta ölçekli şirketler öne çıktı
Yürütülen vergi incelemeleri sonucunda yaklaşık 469 milyar liralık matrah farkı tespit edildi. Bu tutar üzerinden 101,6 milyar lira vergi tarh edilirken, 172,6 milyar liralık ceza uygulandı. Ortaya çıkan farkın yüzde 90'ının büyük ve orta ölçekli mükellefler nezdinde yapılan denetimlerden kaynaklandığı belirlendi. Bu tutarın önemli bir kısmının ise tahsil kabiliyeti yüksek alanlardan oluştuğu kaydedildi.
Denetimlerde ilk kez incelenenler ağırlıkta
Denetime tabi tutulan mükelleflerin büyük bölümünün, son beş yıl içinde ilk kez vergi incelemesiyle karşı karşıya kaldığı öğrenildi. İncelenen her dört mükelleften üçünün ilk kez denetlenmesiyle, denetim yükünün daha dengeli ve adil dağıtılması amaçlandı.
İzaha davette tarihi seviye
İzaha davet mekanizması da denetim sürecinde önemli rol oynadı. Bu kapsamda izaha davet edilen mükellef sayısı bir önceki yıla göre üç kat artarak 51 bin 356’ya çıktı. Yapılan izahlar sonucunda 86,8 milyar liralık ek matrah beyan edilirken, tahakkuk eden vergi tutarı 6,3 milyar lirayı aştı.
Gönüllü uyumdan büyük kazanç
Gözetim ve uyum programları çerçevesinde 135 bin mükellefe ulaşıldı. Vergi müfettişlerinin yönlendirmeleri ve mükelleflerin gönüllü uyumu sayesinde vergi matrahında 136,8 milyar liralık artış sağlandı.
Teftişler ve fiili envanter sayımları devam ediyor
Vergi daireleriyle koordineli yürütülen teftiş çalışmaları sonucunda 31 bin 309 mükellef düzeltme beyannamesi verdi. Bu süreçte 55 milyar liralık matrah farkı ve 8,5 milyar liralık ek vergi tarhiyatı gerçekleştirildi. Aynı dönemde 1415 adreste fiili envanter sayımı yapıldı.
