Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC), 2026 Küresel Haklar Endeksi raporunu yayımladı. İşçilerin örgütlenme, grev ve ifade özgürlüğü gibi temel haklarının değerlendirildiği raporda Türkiye, işçiler için en kötü 10 ülke arasında gösterildi.
Raporda Arjantin, Belarus, Ekvador, Mısır, Esvatini, Myanmar, Nijerya, Panama, Tunus ve Türkiye işçi hakları açısından en olumsuz tabloya sahip ülkeler arasında sıralandı.
Hak ihlalleri arttı
Rapora göre dünya genelinde işçilere yönelik baskılar artış gösterdi. Ülkelerin yüzde 50’sinde ifade özgürlüğü ve protesto hakkına yönelik ihlaller kayda geçerken, işçilerin tutuklandığı veya gözaltına alındığı ülke sayısı 75’e yükseldi.
İşçilerin şiddete maruz kaldığı ülkelerin oranı yüzde 32’ye çıkarken, grev hakkının ise ülkelerin yüzde 87’sinde ihlal edildiği belirtildi.
Sendikal haklar mercek altında
Raporda, ülkelerin yüzde 75’inde sendikaların yasal olarak faaliyet göstermesinin çeşitli engellerle karşılaştığı kaydedildi. Her dört ülkeden üçünde işçilerin sendika kurma veya sendikaya üye olma haklarının sınırlandığı vurgulandı.
Ayrıca ülkelerin yüzde 72’sinde işçilerin adalete erişiminin ya tamamen engellendiği ya da ciddi ölçüde kısıtlandığı ifade edildi.
Türkiye’ye ilişkin değerlendirmeler
Raporda Türkiye’de sendikal faaliyetler nedeniyle işten çıkarmalar, grev ertelemeleri ve yargısal süreçlere ilişkin örneklere yer verildi.
İzmir’de TEKSİF’e üye oldukları gerekçesiyle işten çıkarılan işçiler ile Sakarya’da Birleşik Metal-İş üyesi oldukları belirtilen çalışanlara ilişkin süreçler raporda örnek olarak gösterildi.
Cumhurbaşkanlığı kararıyla Eti Maden’de alınan grev kararının ertelenmesi ve bazı sendika üyelerine yönelik adli tedbirler de raporda yer alan başlıklar arasında bulundu.
En kötü bölge Orta Doğu ve Kuzey Afrika
Rapora göre işçi hakları açısından en olumsuz bölge, 4,68 puanla Orta Doğu ve Kuzey Afrika oldu. Bölgede yer alan 19 ülkenin tamamında toplu pazarlık ve sendikal hak ihlalleri tespit edildi.
Avrupa’da da gerilemenin sürdüğü belirtilirken, bölgedeki ülkelerin yaklaşık dörtte üçünde grev hakkının engellendiği veya kısıtlandığı kaydedildi.