Suriye hükümeti, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile kapsamlı bir ateşkes anlaşmasına varıldığını duyurdu. Anlaşmayla birlikte, 10 yılı aşkın süredir ülkenin kuzeydoğusunu fiilen kontrol eden SDG’nin, Suriye devlet yapısına entegre edilmesi ve stratejik bölgelerin Şam yönetimine devri öngörülüyor.
Hükümetin açıklamasına göre, ateşkes kararı; son haftalarda SDG ile hükümet güçleri arasında artan gerilim ve hükümetin doğuya doğru başlattığı geniş çaplı askeri harekâtın ardından alındı. Çatışmaların ilk günlerinde SDG'nin Halep’in doğusundaki temas hattından büyük ölçüde geri çekildiği bildirildi. Anlaşmanın duyurulmasının ardından Suriye Savunma Bakanlığı, tüm cephelerde çatışmaların durdurulması talimatını verdi.
Aralık 2024’te Beşar Esad’ın devrilmesinden sonra yeni yönetim, ülke genelinde tam kontrol sağlamada zorlanmıştı. Mart ayında SDG ile birleşmeyi öngören bir mutabakat sağlanmış ancak karşılıklı ihlal suçlamaları nedeniyle bu süreç hayata geçirilememişti. Son operasyonlarla birlikte hükümet güçleri; petrol ve gaz sahaları, Fırat üzerindeki barajlar ve sınır kapılarını barındıran Deyrizor ve Rakka vilayetlerinde büyük ölçüde kontrolü ele geçirdi.
Suriye Geçici Hükümet Başkanı Ahmed El Şara’nın imzaladığı 14 maddelik ateşkes anlaşması, SDG’nin silahlı ve sivil unsurlarının merkezi devlet yapısına dahil edilmesini, sınır güvenliğinin Şam’a devredilmesini ve Kürt haklarına yönelik kapsamlı düzenlemeleri içeriyor.
Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, yaptığı açıklamada terör örgütü SDG elebaşı Mazlum Abdi ile planlanan görüşmesinin olumsuz hava şartları nedeniyle yarına ertelendiğini belirtti. Eş-Şara, "SDG ile ilgili tüm askıda kalan dosyalar çözüme kavuşturulacak. Suriye devleti birleşik bir devlettir; özel statüye sahip bölgelerde görev yapacak güvenlik unsurlarının isimleri belirlenecek. Devlet kurumları, doğu ve kuzeydoğu bölgelerindeki üç vilayete girecek. Arap aşiretlerimize sükuneti korumalarını ve anlaşma maddelerinin uygulanmasına alan açmalarını istiyoruz" dedi.
ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ise yaptığı açıklamada, iki tarafın ortaklık temelinde birleşmesini bir dönüm noktası olarak nitelendirerek, bu süreci kararlılıkla desteklediklerini ve birleşik bir Suriye yolunda çalışmalara başlandığını ifade etti.
Anlaşma, askeri entegrasyonun yanı sıra idari yapıların birleştirilmesi, enerji kaynaklarının denetimi, IŞİD’le mücadele ve yerinden edilenlerin geri dönüşü gibi başlıklarda da yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Ayrıca, Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarını güvence altına alan cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle birlikte değerlendirildiğinde, Şam yönetiminin ülkenin kuzeydoğusunda merkezi otoriteyi güçlendirmeyi hedeflediği görülüyor.
SDG ile Şam arasındaki 14 maddelik ateşkes anlaşması
- SDG ve Suriye hükümet güçleri tüm cephelerde ateşkes ilan edecek; SDG birlikleri Fırat’ın doğusuna çekilecek.
- Deyrizor ve Rakka vilayetleri Suriye hükümetine idari ve askeri olarak devredilecek; sivil kurumlar ve personel entegrasyonu sağlanacak.
- Haseke vilayetinde tüm sivil kurumlar Suriye devlet yapısıyla bütünleştirilecek.
- Sınır kapıları ve enerji sahalarında tüm denetim Suriye Hükümeti’ne geçecek; bölgenin özel durumu dikkate alınacak.
- SDG askerî ve güvenlik personeli bireysel olarak Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarına entegre edilecek; rütbe, mali ve lojistik haklar tanınacak.
- SDG liderliği, eski rejim kalıntılarının kendi saflarına katılmasını engelleyecek; subay listelerini sunacak.
- Haseke valisi ataması ile ilgili siyasi katılım ve yerel temsil teminatı için valilik ataması cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle gerçekleştirilecek.
- Ayn el-Arab (Kobani) 'tan ağır askerî varlık kaldırılacak; yerel güvenlik gücü oluşturulacak ve Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı olacak.
- IŞİD tutukluları ve kampların güvenliği ve idari sorumluluk tamamen Suriye devletine geçecek.
- Ulusal ortaklık için yüksek düzey atamalar ile ilgili SDG’nin sunduğu aday listesi devlet yapısı içinde üst düzey görevler için kabul edilecek.
- Kürt kültürel ve dilsel hakları, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında kayıtsız kişiler ve mülkiyet hakları dahil, çözülmemiş haklar ele alınacak.
- SDG, yabancı PKK lider ve üyelerinin bölgeden çıkarılmasını sağlayacak.
- Terörle mücadele, Suriye devleti, ABD ve Uluslararası Koalisyon ile işbirliği içinde IŞİD’e karşı mücadeleye devam edecek.
- Afrin ve Şeyh Maksud sakinlerinin evlerine güvenli ve onurlu dönüşleri sağlanacak.