ABD Başkanı Donald Trump'ın kamuoyuna yansıyan sert ve tehditkâr açıklamalarının aksine, İran'la yürütülen savaş sürecine ilişkin perde arkasında ciddi endişeler taşıdığı bildirildi. The Wall Street Journal’ın haberine göre Trump, savaşın olası sonuçları, artabilecek can kayıpları ve siyasi etkileri konusunda ikilem yaşıyor.
Perde arkasında kaygı, sahnede sert dil
Gazetenin Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberde, Trump'ın geçmişteki başarısız askeri müdahalelerin tekrar etmesinden çekindiği aktarıldı. Buna karşın kamuoyuna yönelik açıklamalarında sert bir dil kullanan Trump’ın, bu tutumla İran’ı müzakere masasına çekmeyi hedeflediği ifade edildi (The Wall Street Journal).
Trump’ın karar alma sürecinde "çatışmayı tırmandırma" ile "diplomatik çözüm" arasında gidip geldiği, özellikle yüksek zayiat riski nedeniyle kara birliklerini sahaya sürmekten kaçındığı da haberde yer aldı (The Wall Street Journal).
Askeri kazanım var, kesin zafer yok
Haberde, sahada elde edilen bazı askeri kazanımlara rağmen bunların kesin bir zafere dönüşmediği ve bu durumun Washington üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi. Batılı müttefiklerin desteğinin zayıflaması, ekonomik baskıların artması ve iç kamuoyundaki memnuniyetsizlik de Trump yönetiminin karşı karşıya olduğu başlıca sorunlar arasında gösterildi (The Wall Street Journal).
İran'ın yeni savaş doktrini dikkat çekiyor
Öte yandan Financial Times’ın analizine göre İran, Ukrayna savaşını adeta bir "askeri laboratuvar" olarak değerlendirerek yeni stratejiler geliştirdi. İnsansız hava araçları, yapay zekâ destekli hedefleme ve düşük maliyetli muharebe teknikleri, Tahran’ın savunma doktrininde belirleyici hale geldi (Financial Times).
İran'ın özellikle İHA üretimi, yapay zekâ entegrasyonu ve çevik muharebe yapılarıyla askeri kapasitesini yeniden şekillendirdiği belirtilirken, uzmanlar bu durumun ABD ordusu üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade ediyor (Financial Times).
Ordu içinde kriz ve yapısal sorunlar
Financial Times’ın incelediği askeri yayınlarda, İran ordusunun iç yapısına ilişkin dikkat çekici sorunlar da ortaya kondu. Askeri hastanelerdeki kriz, personel arasında ayrımcılık, intihar vakaları ve disiplin sorunları öne çıkan başlıklar arasında yer aldı (Financial Times).
Buna karşın birçok analizde ABD’nin askeri gücünün zayıfladığı yönünde değerlendirmeler yapılırken, İran’ın bölgesel etkisini artırma fırsatı yakaladığı görüşü öne çıktı (Financial Times).
Pentagon ile gerilim derinleşiyor
ABD içinde ise Trump ile askeri üst kademe arasındaki gerilim yeniden gündemde. Görevden almalar ve sert açıklamalar, Pentagon’da rahatsızlığa yol açarken, sivil-asker ilişkilerinin geleceği tartışma konusu oldu.
Analizlere göre Trump’ın orduya yaklaşımı daha çok hızlı sonuç odaklı ve kişisel bir çizgide ilerlerken, bu durum geleneksel askeri strateji anlayışıyla çatışıyor. Üst düzey komutanların görevden alınması ise “kurumsal deneyim kaybı” endişesini beraberinde getiriyor.
Kalıcı ateşkes ihtimali masada
Tüm bu gelişmeler ışığında Trump'ın ateşkes seçeneğine daha yakın durduğu ancak savaşın geleceği konusunda belirsizlik ve tereddüt yaşamaya devam ettiği belirtiliyor. Hem sahadaki dengeler hem de iç ve dış baskılar, Washington yönetimini kritik bir karar sürecine sürüklüyor.