TÜİK verilerine göre tüketici fiyat endeksi, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 17,76, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 32,03 artış gösterdi.

En yüksek artış konut grubunda

Haziran ayında yıllık bazda gıda ve alkolsüz içeceklerde fiyatlar yüzde 35,45, ulaştırmada yüzde 31,15, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda ise yüzde 45,14 arttı.

Yıllık enflasyona gıda ve alkolsüz içecekler 8,61 puan, konut grubu 5,92 puan, ulaştırma ise 5,19 puan katkı sağladı.

Aylık bazda ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0,17 artış görülürken, ulaştırma grubunda yüzde 0,05 düşüş yaşandı. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubunda ise fiyatlar yüzde 2,30 arttı. Konut grubunun aylık enflasyona katkısı 0,27 puan oldu.

Yönetmelikle birlikte "görüntü cihazı" ve "sürücü görüş alanı" kavramları ilk kez Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne eklendi. Buna göre, sürücünün izleme ve kullanma alanında bulunan ve aracın hareketi sırasında televizyon ya da video yayını izlenebilen cihazlar "görüntü cihazı" olarak tanımlandı.

Sürücü görüşünü engelleyen eşyalara yasak

Yeni düzenlemeye göre, sürücünün görüş alanında bulunan aksesuar ve eşyaların yolu, yayaları, diğer araçları, trafik levhalarını ve işaretlemelerini görmesini engelleyecek şekilde bulundurulmasına izin verilmeyecek.

Ancak ön cama monte edilen ve direksiyon simidi ya da gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren 5 santimetreyi aşmayan araç kameraları ile telefon tutucuları görüşü engelleyici unsur sayılmayacak. Navigasyon, park desteği, araç içi ve dışı kameralar ile aracın kontrol ve sistem ayarlarına yönelik ekranların kullanımına ise devam edilecek.

Yüksek ses ve ilave hoparlöre sınır

Yönetmelikle araç içindeki ses sistemlerine de yeni kurallar getirildi. Araçlardan dışarı taşacak ve kamunun huzurunu bozacak şekilde yüksek ses verilmesi yasaklanırken, araç üreticisinin belirlediği alanlar dışında ilave hoparlör, amplifikatör, subwoofer ve benzeri ses sistemlerinin bulundurulması veya kullanılması da yasaklandı.

Bununla birlikte araçların bagajında en fazla bir adet 45 Hz subwoofer ile bir adet 300 watt gücünü aşmayan amplifikatör bulundurulmasına izin verilecek.

Toplu taşımaya istisna

Ticari yolcu taşımacılığı yapan M2 ve M3 sınıfı araçlarda ise sürücünün göremeyeceği şekilde bireysel sesli ve görüntülü cihazlar bulundurulabilecek. Ancak bu cihazların şoför tarafından kontrol edilmesi veya kullanılması mümkün olmayacak.

Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme yürürlüğe girerken, yeni kurallarla sürücü görüşünü engelleyen unsurların azaltılması ve çevreyi rahatsız eden araç içi ses sistemlerine yönelik denetimlerin netleştirilmesi hedefleniyor.

Amedspor transfere dair, “Berk Kızıldemir’e kulübümüze hoş geldin diyor; Amedspor forması altında başarılarla dolu bir kariyer diliyoruz” açıklamasında bulundu.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 25 Mayıs'tan bu yana yeni bir vaka bildirilmediğini belirterek, "Bu nedenle DSÖ'nün salgının sona erdiğini kabul ettiğini söylemekten büyük memnuniyet duyuyoruz." dedi.

Ghebreyesus, salgında üçü ölümle sonuçlanan toplam 13 vakanın görüldüğünü, 33 ülke ve bölgede 650'den fazla temaslının sağlık otoritelerince tespit edilerek takip edildiğini ifade etti.

Salgının sona ermesine rağmen DSÖ'nün hantavirüse ilişkin çalışmalarını sürdüreceğini belirten Ghebreyesus, hastalığın nasıl geliştiğini anlamak amacıyla 21 ülkenin katıldığı bir araştırmayı koordine ettiklerini söyledi. Çalışmanın, gelecekte ortaya çıkabilecek salgınlara yönelik tanı, tedavi ve aşı geliştirilmesine katkı sağlamasının hedeflendiğini kaydetti.

Bu akşam oynanacak ilk karşılaşma İspanya ile Avusturya arasında saat 22.00’da Los Angeles Stadyumu’nda oynanacak. H Grubu’nda yer alan İspanya, ilk maçında ilk defa turnuvaya katılan ve etkili oyun tarzı ile dikkatleri üzerine çeken Yeşil Burun Adaları ile 0-0 berabere kaldı. İspanya, Suudi Arabistan karşısında 4-0, Uruguay karşısında ise 1-0 kazanarak, grubu 7 puan ile lider tamamladı.

J Grubu’nda yer alan Avusturya ise grubun ilk maçında karşılaştığı Ürdün karşısında maçı 3-1 önde tamamladı. Avusturya, bu sonuçla Dünya Kupası tarihinde 36 yıl sonra bir maçı önde tamamladı. Avusturya ikinci grup maçında Arjantin’in karşısında 2-0, Cezayir karşısında ise 3-3 skorla sahadan ayrıldı. Bu sonuçla grupta ikinci olan Avusturya, son 32 turuna kaldı.

Büyük beklentiler ile turnuvada yer alan ve turnuvanın favorileri arasında gösterilen Portekiz ile Hırvatistan gece yarısından sonra saat 02.00’da Toronto Stadyumu’nda karşıya gelecek. K Grubu’nda yer alan Portekiz, iki maçında berabere kalırken, Özbekistan karşısında 5-0’lık sonuçla 5 puana ulaşarak, grubu ikinci tamamladı. Portekiz, çok katmanlı hücum oyuncuları ile orta saha ve savunma hattında önemli başarılar elde eden Hırvatistan’ı elemek için mücadele edecek. Hırvatistan ise grup aşamalarında 6 puan ile ikinci sırada yer aldı.

İsviçre ile Cezayir ise sabah saat 06.00’da BC Place Stadyumu’nda karşılaşacak. B Grubu’nda yer alan İsviçre, grubu namağlup tamlayarak, 7 puan ile grubu lider bitirdi. Cezayir ise grubunda 4 puan ile en iyi üçüncüler arasına girerek, grup aşamasını geçti. 32’ye kalan takımlardan Avusturalya ile Mısır maçı ise yarın akşam saat 21.00’da oynanacak. G Grubu’nda yer alan Mısır, İran ve Belçika karşısında 1-1 berabere kalırken Yeni Zelanda karşısında ise 3-1 kazanarak, grubunda 5 puan ile ikinci sırada yer aldı. D Grubu’nda yer alan Avusturalya ise Türkiye karşısında 2-0 kazanırken, Paraguay karşısında ise 1-1 berabere kaldı. ABD’ye 2-0 yenilen Avusturalya, grubu 4 puan ile ikinci tamamlayarak, son 32’ye kaldı./MA

İhbar üzerine bölgeye Genç Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ile Lice Belediyesi itfaiye ekipleri sevk edildi. Ekiplerin koordineli çalışmasıyla yangın kontrol altına alınarak söndürüldü.

Yangının ardından bölgede soğutma çalışmaları tamamlanırken, kamyonet ile kasasında bulunan klimalar tamamen yanarak kullanılamaz hale geldi.

Yangında can kaybı ya da yaralanma yaşanmazken, çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

Valilik programında birlik ve beraberlik mesajı verildi

Sivas Valiliği tarafından düzenlenen anma programına Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, TBMM AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Sivas Belediye Başkanı Adem Uzun, Cem Vakfı Sivas Şube Başkanı Ünal Karataş, AK Parti İl Başkanı Yusuf Tanrıverdi, kamu kurumlarının yöneticileri ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

Valilik önünden yürüyerek İl Özel İdaresi Bilim ve Kültür Merkezi'ne dönüştürülen eski Madımak Oteli'ne gelen heyet, olaylarda yaşamını yitirenlerin isimlerinin bulunduğu anı köşesine karanfil bırakarak dua etti.

Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, yaşananların tüm Türkiye'nin ortak acısı olduğunu belirterek, benzer olayların tekrar yaşanmaması için birlik ve beraberliğin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Şimşek, farklılıkların ayrışma değil zenginlik olduğunu vurgulayarak, toplumsal dayanışma çağrısında bulundu.

TBMM AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ise 1993 yılının Türkiye açısından acı olaylarla anıldığını ifade ederek, Madımak ve Başbağlar olaylarının ülkenin birlik ve beraberliğine yönelik karanlık planların parçası olduğunu söyledi. Güler, "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü belirterek kardeşlik ve hoşgörü vurgusu yaptı.

Sivas Belediye Başkanı Adem Uzun da Madımak ve Başbağlar'da yaşananların kardeşliği hedef aldığını ifade ederken, Cem Vakfı Sivas Şube Başkanı Ünal Karataş ile Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanı Esma Ersin de hayatını kaybedenleri rahmetle anarak benzer acıların bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu.

CHP'nin katıldığı yürüyüşte "insanlığa karşı suç" vurgusu

Kentte düzenlenen bir diğer anma programında yurttaşlar Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı önünde bir araya gelerek Madımak Oteli'ne yürüdü. Programa Mutlak Butlan kararı ile CHP Genel Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Özgür Özel de katıldı.

Yürüyüşün ardından Madımak Oteli önünde açıklamalarda bulunan Özel, katliamın üzerinden 33 yıl geçmesine rağmen adaletin sağlanamadığını belirterek, "İnsanlığa karşı suçların zamanaşımına uğramaması gerekiyor ve Sivas Katliamı'nın da bir insanlığa karşı suç olarak kabul edilmesi, her türlü zamanaşımından muaf olması gerekiyor." dedi.

Madımak Oteli'nin "utanç müzesi" olması gerektiğini yineleyen Özel, "Devlet tarafından resmen buranın bir utanç müzesi olarak kabul edildiği ve 2 Temmuz'un bir utanç günü olarak kanunlaştığı güne kadar mücadelemizi sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.

Özel ayrıca, firari sanıkların yakalanmamasını, zamanaşımı kararlarını ve bazı hükümlülerin tahliye edilmesini eleştirerek, adalet arayışının sürdüğünü söyledi.

Alevi kurumları ve siyasi partilerden ortak anma

Pir Sultan Abdal Kültür Derneği Sivas Şubesi öncülüğünde düzenlenen ayrı anma programına ise katliamda yaşamını yitirenlerin yakınlarının yanı sıra DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, DBP Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, Mahkeme kararı ile CHP Genel Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Özgür Özel, HDK Eş Sözcüsü Meral Danış Beştaş, EMEP Genel Başkanı Seyit Aslan, çok sayıda siyasi parti, Alevi kurumu ve sivil toplum örgütünün temsilcileri katıldı.

Katılımcılar Pir Sultan Abdal Kültür Derneği önünden Madımak Oteli'ne yürüdü. Yürüyüşte "Sivas'ın ışığı sönmeyecek", "33 yıl geçti unutmadık, unutturmayacağız" pankartları taşınırken, katliamda yaşamını yitirenlerin isimleri tek tek okunarak "burada" yanıtı verildi.

Program kapsamında aileler Madımak Oteli'ne "Madımak Utanç Müzesi" yazılı afiş astı.

Katliamda yaşamını yitiren Seher Gülateş'in yakını yaptığı konuşmada, katliamın insanlığa karşı suç olduğunu belirterek zamanaşımını kabul etmediklerini söyledi.

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ise Sivas Katliamı başta olmak üzere geçmişte yaşanan olaylarla yüzleşilmesi gerektiğini belirterek, TBMM'de Hakikatle Yüzleşme Komisyonu kurulması çağrısında bulundu. Hatimoğulları ayrıca Madımak Oteli'nin resmen "utanç müzesi" ilan edilmesi gerektiğini ifade etti.

HDK Eş Sözcüsü Meral Danış Beştaş, cezasızlık politikalarının yeni katliamların önünü açtığını savunurken, EMEP Genel Başkanı Seyit Aslan da davanın zamanaşımına uğratılmasını ve Madımak'ın hâlâ utanç müzesi yapılmamasını eleştirdi.

Program, Madımak Oteli önüne karanfiller bırakılması ve deyişler eşliğinde semah dönülmesiyle sona erdi.

Yeni uygulamaya göre, Dışişleri Bakanlığı tarafından vergi muafiyeti tanınan yabancı misyon kimlik kartı sahipleri, cihaz kayıt başvurularını yalnızca e-Devlet Kapısı üzerinden yapabilecek. Başvurularda beyan edilen bilgiler ilgili kurumlarca elektronik ortamda doğrulanarak BTK sistemine aktarılacak.

Onaylanan cihazların IMEI numaraları, kimlik kartının geçerlilik süresi boyunca aktif olarak kullanılabilecek. Kimlik kartı süresi sona erdiğinde ise cihazlar, 120 günlük kullanım süresinin tamamlanmasının ardından iletişime kapatılacak.

Düzenlemeyle birlikte, yurt dışından yolcu beraberinde getirilen telefonların arızalanması nedeniyle cihazın veya ana kartının değiştirilmesi halinde uygulanacak IMEI değişikliği süreci de yeniden belirlendi. İlk kayıt işlemini yaptıran kişi, IMEI değişikliği başvurusunu doğrudan e-Devlet üzerinden gerçekleştirebilecek.

Başvurularda kullanılacak teknik belgelerin kapsamı da netleştirildi. Onarımı yapan firmanın düzenleyeceği belgede firma bilgileri, arızaya ilişkin açıklama, eski ve yeni IMEI numaraları ile firma anteti veya kaşesinin bulunması zorunlu olacak.

Öte yandan, daha önce bazı işlemlerin abone kayıt merkezleri aracılığıyla yapılmasına imkan tanıyan hüküm yürürlükten kaldırıldı. Böylece IMEI kayıt ve değişiklik işlemlerinin büyük bölümü e-Devlet üzerinden yürütülecek. BTK, yeni uygulamayla başvuru süreçlerinin daha hızlı, güvenli ve dijital ortamda tamamlanmasını hedefliyor.

Resmi ilan yayımlayan gazete sayısı 2024'te 753 iken, 2025 yılında yüzde 12,5 azalarak 659'a düştü. Gazetelerin yüzde 95,9'unu yerel, yüzde 3,3'ünü ulusal, yüzde 0,8'ini ise bölgesel yayınlar oluşturdu.

Gazetelerin yıllık toplam tirajı da yüzde 15,1 gerileyerek 392 milyon 797 bin 801'e indi. Toplam tirajın yüzde 81,9'u ulusal, yüzde 17,7'si yerel ve yüzde 0,4'ü bölgesel gazetelerden oluştu.

İnternet haber siteleri büyümeyi sürdürdü

Resmi ilan yayımlayan internet haber sitesi sayısı bir yılda yüzde 2,3 artarak 349'dan 357'ye yükseldi. Bu siteler 2025 yılında toplam 8 milyar 840 milyon tekil ziyaretçiye ulaşırken, sayfa görüntüleme sayısı ise 45,3 milyarı aştı.

Ziyaretçi trafiğinin yüzde 66,3'ü, sayfa görüntülemelerinin ise yüzde 74,2'si genel kategoride faaliyet gösteren internet haber sitelerinde gerçekleşti.

İstihdam dijitale kaydı

Basılı gazetelerde çalışan sayısı yüzde 13,9 azalarak 4 bin 315'ten 3 bin 714'e geriledi. Gazetelerde çalışanların yüzde 43,8'i muhabir olarak görev yaptı.

Buna karşılık internet haber sitelerinde çalışan sayısı yüzde 8,4 artışla 3 bin 690'a yükseldi. Dijital yayınlarda çalışanların yüzde 39,3'ünü muhabirler, yüzde 37'sini internet editörleri oluşturdu.

Süreli yayın sayısı arttı

Resmi ilan ve reklam yayımlayan toplam süreli yayın sayısı 2025 yılında yüzde 6,5 artarak 2 bin 173'e ulaştı. Yayınların yüzde 90,9'u siyasi, haber ve güncel içerikli olurken, geri kalan bölümünü sektörel, kültürel, ekonomik ve diğer tematik yayınlar oluşturdu.

Dergilerde aylık yayın öne çıktı

Resmi reklam yayımlayan dergi sayısı 470 olarak kaydedildi. Dergilerin yaklaşık yarısı aylık yayımlanırken, haftalık, 15 günlük ve iki aylık periyotlarla yayımlanan dergiler de önemli pay aldı.

Kadın yazar oranı yüzde 45,6

İnternet haber sitelerinde görev yapan yazarların yüzde 45,6'sını kadınlar oluşturdu. Muhabirlerde kadın oranı yüzde 42,6 olurken, internet editörlerinde kadın çalışan oranı yüzde 46,8 olarak kayıtlara geçti.

Valiliğin duyurusuna göre, 6-9 Temmuz tarihleri arasında Esenboğa ve Etimesgut havalimanlarından başlayarak devlet başkanlarının kullanacağı güzergâhlar ile zirvenin düzenleneceği alanlar, çok sayıda ana bulvar ve otel çevresi elektrikli skuter kullanımına kapatılacak. Bu bölgelerde bulunan skuterlerin ise 4 Temmuz'a kadar kaldırılması istendi.

Aynı tarihler arasında Mevlana, Özal, İsmet İnönü, Dumlupınar, Anadolu, Sakıp Sabancı, Ankara ve Atatürk bulvarları başta olmak üzere zirve güzergâhlarında motokuryelerin faaliyet göstermesine de izin verilmeyecek.

Ağır tonajlı araçlara giriş yasağı

Valilik, yakıt tankeri, beton mikseri, çekici ve diğer ağır tonajlı araçların 5 Temmuz saat 16.00'dan 10 Temmuz saat 10.00'a kadar Ankara şehir merkezine giriş yapamayacağını açıkladı.

Gıda taşıyan kamyonlar ile ilaç ve bozulabilecek acil malzeme taşıyan araçlar için ise belirlenen saatler ve alternatif güzergâhlar üzerinden kontrollü geçiş uygulanacak.

Park yasağı da uygulanacak

Zirve kapsamında kullanılacak güzergâhlarda 4-9 Temmuz tarihleri arasında kamu kurumları, üniversiteler, alışveriş merkezleri, oteller, iş merkezleri ve market otoparkları ile yol kenarlarında araç, karavan ve konteyner parkına da izin verilmeyecek.

Ankara Valiliği, vatandaşların herhangi bir mağduriyet yaşamaması için belirtilen tarih ve saatlerde uygulanacak trafik düzenlemelerine uymaları çağrısında bulundu.

650 noktada alım sürüyor

Türkiye genelinde 650 alım noktasında üreticilerin ürünlerinin kabul edildiğini belirten Yumaklı, TMO'nun piyasa düzenleyici görevini sürdürürken hem üreticiyi hem de tüketiciyi koruyacak şekilde çalışmalarına devam ettiğini ifade etti.

2 milyar liralık ödeme yapıldı

Üreticilere yönelik ödemelerin hasattan sonraki 21'inci günden itibaren başladığını belirten Bakan Yumaklı, bugüne kadar yaklaşık 2 milyar liralık ödemenin üreticilerin hesaplarına yatırıldığını açıkladı. Ödemelerin en geç 45 gün içinde tamamlanacağını kaydetti.

Bitkisel üretimde 140 milyon ton hedefi

Bu yıl tarımsal üretimde verimli bir sezon beklendiğini ifade eden Yumaklı, buğday ve arpa üretiminde artış öngörüldüğünü, toplam bitkisel üretimin ise yaklaşık 140 milyon tona ulaşmasının beklendiğini söyledi.

Üreticiye TARSİM çağrısı

İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çeken Yumaklı, üreticilere TARSİM tarım sigortası yaptırmaları çağrısında bulundu. Devletin sigorta primlerinin önemli bölümünü karşıladığını hatırlatan Bakan, olası doğal afetlere karşı üreticilerin güvence altına alınmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Avrupa üzerinden gelen sıcak hava dalgasının etkili olduğu Şanlıurfa'da öğle saatlerinde cadde ve sokaklar büyük ölçüde boşaldı. Dışarı çıkmak zorunda kalan vatandaşlar parklar ve ağaç gölgeliklerinde serinlemeye çalışırken, Balıklıgöl Yerleşkesi de sıcak havadan bunalanların yoğun olarak tercih ettiği noktalardan biri oldu. Kenti ziyaret eden turistler de kavurucu sıcak nedeniyle zor anlar yaşadı.

Meteoroloji yetkilileri, özellikle 11.00 ile 16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmaması, güneş altında uzun süre kalınmaması ve bol sıvı tüketilmesi gerektiğini bildirdi. Yaşlılar, çocuklar ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların yüksek sıcaklıklara karşı daha dikkatli olması istendi.

Meteoroloji'nin tahminlerine göre Doğu Akdeniz'in Toroslar kesimi ile Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Bilecik, Bursa, Kütahya, Bolu, Karabük ve Balıkesir'in batı kıyılarında yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor. Güneydoğu Anadolu'da ise sıcak ve açık havanın etkisini sürdürmesi öngörülüyor.

Tahminlere göre Şanlıurfa'da hafta boyunca sıcaklıklar kademeli olarak artacak. Cuma günü 41 dereceyle haftanın en yüksek sıcaklığının ölçülmesi beklenirken, uzmanlar güneş çarpması riskine karşı vatandaşların tedbirli davranması gerektiğini vurguluyor. Bol su tüketilmesi, açık renkli kıyafetler tercih edilmesi ve güneş altında uzun süre kalınmaması tavsiye ediliyor.

Uluç, son yıllarda bölgede silahlı kavgaların belirgin şekilde arttığını belirterek, geçmişte daha çok darp ve tartışma şeklinde yaşanan olayların artık ateşli silahların kullanıldığı ve can kayıplarının yaşandığı çatışmalara dönüştüğünü ifade etti.

Kapitalistleşme toplumsal yapıyı dönüştürüyor

Doç. Dr. Uluç'a göre Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da son 20-30 yılda yaşanan ekonomik gelişmeler, bölgede güçlü bir sermaye sınıfının ortaya çıkmasına neden oldu.

Tarımda makineleşme, karayolu ağının genişlemesi, ihracat yapan işletmelerin çoğalması, sulama yatırımları, eğitim seviyesindeki yükseliş ve kamu kurumlarında çalışanların artmasıyla birlikte bölgede belirgin bir orta sınıfın oluştuğunu belirten Uluç, bu sürecin geleneksel statü anlayışını da değiştirdiğini kaydetti.

"Bölgede toplumun sosyolojisini dönüştürebilecek bir sermaye oluşuyor artık.

Tarımda makineleşme ve karayolu ağının genişlemesiyle 1950 ve 1960’lı yıllarla beraber Türkiye’nin batısındaki ulusal sermayeye eklemlenmeye başlayan ve bugün Irak başta olmak üzere yurt dışına ihracat yapabilen bir sermaye sınıfı oluşmaya başladı.

Günümüzde ticaret ve sanayi sektörlerindeki gelişmelere eşlik eden tarımsal sulamayla oluşan yeni iş sahaları ve eğitimin artması ile devlet kurumlarında çalışanların sayısındaki belirgin artış gözle görülür bir orta sınıflaşmaya sebep oluyor."

Yazıda, toprağa ve soya dayalı geleneksel statünün yerini sermaye ve ekonomik güce dayalı yeni ilişkilere bıraktığı vurgulandı.

"Şiddetin kaynağı sermaye değil, aşiretle birleşen kapitalist ilişkiler"

Uluç, sermaye ve kapitalistleşmenin tek başına şiddet üretmediğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

"Kapitalist ilişkiler aşiret tarzı örgütlenme ile bir araya geldiğinde şiddet üreten bir kaynağa dönüşüyor."

Yazıda, geçmişte yaşanan kavgaların daha çok namus veya yerel anlaşmazlıklardan kaynaklandığı, günümüzde ise alacak-verecek, arazi ve ekonomik çıkarların çatışmaların temel nedeni haline geldiği ifade edildi.

Ayrıca şiddet olaylarının artık daha çok ekonomik güce sahip aileler ve gruplar arasında yaşandığına dikkat çekildi.

Silahlanmanın arttığına dikkat çekti

Doç. Dr. Uluç, bölgede sermaye artışının silahlanmayı da beraberinde getirdiğini belirterek, silah sahibi olmanın da ekonomik güç gerektirdiğini ifade etti.

Yazıda, son dönemde yaşanan birçok şiddet olayında ateşli silah kullanılmasının tesadüf olmadığı, ekonomik güç ile silahlanma arasındaki ilişkinin göz ardı edilmemesi gerektiği görüşüne yer verildi.

"Bireyselleşme Batı'daki gibi gerçekleşmedi"

Toplumsal dönüşümün devam ettiğini belirten Uluç, bölgede bireyselleşmenin Batı toplumlarındaki gibi gelişmediğini savundu.

Yazıda, bireylerin geleneksel toplumsal baskılardan kısmen uzaklaşmasına rağmen aşiret ve sülale kimliğini taşımayı sürdürdüğü, bu durumun da toplumsal gerilimleri beslediği ifade edildi.

"Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da ise topluluk üyeleri grubun baskısından belli ölçüde kurtulmak bağlamında bireyselleşiyorlarsa da, içinde yer aldıkları topluluğun feodal ilişkilerini bir kimlik olarak üzerlerinde taşımaya devam ediyorlar.

Nitekim son yıllarda yaşanan şiddet olaylarına bakıldığında, bu olaylara karışanların önemli bir kısmının eğitim düzeylerinin yüksek olduğu, kurumlarda görev yapan insanlar olduğu görülüyor.

Değişim ve dönüşüm yaşayan bütün toplumlarda, geleneksellikten modernliğe geçiş birtakım bunalımları içinde barındırır.

Burada önemli olan, bu geçiş aşamasının hangi düzeyde en az hasarla atlatılabileceğidir."

"Güç duygusu hoşgörüyü azaltıyor"

Doç. Dr. Uluç, Avrupa'da toplumsal şiddetin daha düşük olmasının temel nedenlerinden birinin bireysel yaşam biçimi olduğunu savunurken, aşiret ve sülale dayanışmasının güçlü olduğu yapılarda kişilerin kendilerini daha güçlü hissettiklerini ve bunun saldırganlığı artırabildiğini şu şekilde dile getirdi;

"Avrupa’da 18 yaşına girmiş biri yuvadan uçan kuş misali başının çaresine bakmak zorundadır.

Bu kişi saldırıya uğradığında ne ailesi ne de başkası onun için beline silahı takıp kavgalara girişir.

Bu kişi de istese de istemese de devlete ve yasalara sığınmak zorundadır.

Aşiret tarzı dayanışma kültürünün ve asabiyet duygusunun güçlü olduğu yerde ise her an size destek olacak, yerine göre sizin için hayatını ortaya koyacak istemediğiniz kadar insan vardır etrafınızda.

Ancak burada bir dipnot olarak şu açıklamayı yapmak gerekir: Aşiretlerde aidiyet aşiretten “sülale”ye doğru dönüşüm yaşadı.

Bu yazıda aşiretten kastımız, aşiretin bir alt birimini oluşturan “sülale”dir.

Dolayısıyla bugün yaşanan kavgalar bütün aşireti içine almaktan ziyade olayın muhatabı “sülale” ile sınırlı kalıyor.

Bu tür olaylarda aşiretin tümünün desteği daha çok dolaylı yoldan oluyor.

Bir insan kendisini ne kadar güçlü hissederse o düzeyde hoşgörüden uzaklaşır ve o düzeyde saldırganlaşır.

Aşiret ilişkileri bu “güçlüyüm” duygusunu sistematik bir şekilde insanların zihin dünyasında canlı tutuyor."

Kapitalist ilişkilerin doğasında uzlaşma ve güven ihtiyacının bulunduğunu belirten Uluç, yaptığı analizin sonunda; aşiret yapısındaki "gurur ve şeref kültürü" ile bu ekonomik ilişkilerin birleşmesinin birçok durumda şiddeti tetiklediğini ifade etti.

Yazının tamamı için TIKLAYIN

Matematik testinde cevap anahtarı değiştirildi

ÖSYM'nin açıklamasına göre, AYT Matematik Testi Temel Soru Kitapçığı'ndaki 23 numaralı sorunun doğru cevabı, yapılan bilimsel değerlendirme sonucunda "C" yerine "A" olarak güncellendi.

Söz konusu soruda, türevi verilen bir fonksiyonun [0,4] aralığındaki kökünün hangi aralıklarda olabileceği soruluyordu.

Türk Dili ve Edebiyatı testinde bir soru iptal edildi

ÖSYM ayrıca, AYT Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 Testi Temel Soru Kitapçığı'nda yer alan 20 numaralı sorunun iptal edildiğini duyurdu.

İptal edilen soru değerlendirme dışı bırakılacak. Adayların puanları, geçerli soruların puan değerinin yeniden hesaplanmasıyla belirlenecek.

Puanlar yeniden hesaplanacak

ÖSYM, kararın 2026-YKS Kılavuzu'nun "Sınav Puanları Nasıl Hesaplanacaktır?" başlıklı 3.10.1 maddesi doğrultusunda uygulamaya alınacağını bildirdi.

Buna göre, sınavdan sonra ÖSYM veya yargı mercilerince iptal edilen sorular değerlendirme dışı bırakılıyor ve puanlama, kalan geçerli soruların puan değerleri yeniden hesaplanarak yapılıyor.

ÖSYM, alınan kararın adaylara ve kamuoyuna saygıyla duyurulduğunu belirtti. Böylece 2026-YKS değerlendirme sürecinde AYT Matematik Testi'nde bir sorunun doğru cevabı değiştirilirken, Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 Testi'nde bir sorunun iptali resmileşmiş oldu.

Yaklaşık 27 kilometrelik yer altı tünelinde protonları ışık hızına yakın hızlarda çarpıştıran LHC, 2012 yılında Higgs bozonunun keşfedilmesini sağlayarak modern fiziğin en önemli başarılarından birine imza atmıştı.

Çarpışma sayısı 10 kat artacak

Modernizasyon kapsamında hızlandırıcının kritik bileşenleri değiştirilecek, yeni nesil süper iletken mıknatıslar kurulacak ve sistemin veri toplama kapasitesi önemli ölçüde artırılacak.

Yükseltmenin ardından parçacık çarpışmalarının sayısının mevcut tasarıma göre yaklaşık 10 kat artırılması hedefleniyor. Bilim insanları, bunun çok daha fazla veri elde edilmesini sağlayacağını ve bugüne kadar gözlemlenemeyen son derece nadir fiziksel olayların incelenmesine imkan tanıyacağını belirtiyor.

Karanlık madde ve evrenin bilinmeyenleri araştırılacak

Yeni sistemle elde edilecek verilerin, evrenin en büyük gizemlerinden bazılarına ışık tutması bekleniyor.

Araştırmalarda özellikle karanlık maddenin doğası, evrende antimaddeden neden daha fazla madde bulunduğu, Higgs bozonunun özellikleri, Standart Model'in ötesindeki yeni parçacıkların varlığı ve Büyük Patlama'nın hemen sonrasındaki fiziksel koşullar incelenecek.

Bilim insanlarına göre daha hassas ölçümler, mevcut fizik kuramlarında bugüne kadar fark edilmeyen sapmaları ortaya çıkarabilir ve yeni fizik kuramlarının geliştirilmesine kapı aralayabilir.

Binlerce uzman görev alacak

CERN'e göre modernizasyon çalışmaları yalnızca Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nı değil, laboratuvarın deney altyapısını ve hızlandırıcı kompleksinin önemli bölümlerini de kapsayacak.

Projede dünyanın birçok ülkesinden binlerce mühendis, fizikçi ve teknisyen görev alacak. Yaklaşık 1,2 kilometrelik hızlandırıcı bölümü sökülerek yeni ekipmanlarla donatılacak, deney dedektörleri daha yoğun veri akışını karşılayabilecek şekilde güçlendirilecek. Ayrıca laboratuvarın elektrik altyapısı, güvenlik sistemleri ve araştırma tesisleri de kapsamlı şekilde yenilenecek.

Higgs bozonunu keşfetmişti

CERN, bugüne kadar modern fiziğin en önemli keşiflerine ev sahipliği yaptı. Bunların en önemlisi, 2012 yılında Higgs bozonunun doğrulanması oldu. "Tanrı parçacığı" olarak da anılan Higgs bozonunun keşfi, kuramı geliştiren Peter Higgs ile François Englert'e 2013 Nobel Fizik Ödülü'nü kazandırdı.

LHC'de ayrıca çok sayıda yeni parçacık keşfedildi, kuarkların etkileşimleri ayrıntılı biçimde incelendi ve Büyük Patlama'nın hemen sonrasındaki koşulları taklit eden kuark-gluon plazmasına ilişkin önemli veriler elde edildi. Buna rağmen karanlık madde ve Standart Model'in ötesindeki yeni parçacıklara ilişkin kesin kanıtlara ise henüz ulaşılamadı.

"Sayın Öcalan,

Size dayanışma duygularımla ve içinde bulunduğunuz durumun ciddi insan hakları ve hukuki kaygılar doğurmaya devam ettiğinin bilinciyle yazıyorum. Cezaevinde geçirdiğiniz uzun yıllar yalnızca yatılan süreyle ilgili değildir; adalet, insan onuru ve uluslararası hukuk kapsamında her insanın sahip olması gereken haklar konusunda daha derin sorular ortaya çıkarmaktadır.

Uzun süreli hapis cezası herkesin üzerinde ağır bir yük oluşturur. Buna rağmen bütün bu yıllar boyunca direnç ve kararlılık göstermeye devam ettiniz. Bu dayanıklılık, güçlü bir inancı ve insan onurunu yansıtmaktadır.

Davanız temel insan hakları ilkeleri açısından da ele alınmalıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, müebbet veya uzun süreli hapis cezası alan kişilerin bile bir “umut hakkına”, yani gerçek bir serbest bırakılma ihtimaline ve cezalarının anlamlı bir şekilde gözden geçirilmesine sahip olduklarını açıkça ortaya koymuştur. Adalet insani kalmalı ve cezaevi, bir gün topluma geri dönme ihtimalinin kapısını tamamen kapatmamalıdır.

Ayrıca deneyiminizin, perspektifinizin ve liderliğinizin hem bugün hem de gelecekte anlamlı toplumsal değişimin ilerletilmesinde önemli bir rol oynadığına inanıyorum. Çatışma ve bölünme dönemlerinde diyalog esastır. Demokratik toplumların inşa edilmesini amaçlayan mevcut ve gelecekteki barış çabalarına yapıcı biçimde katkıda bulunabilmenizi sağlayacak koşullar yaratılmalıdır.

Bu ilkelerin davanızda ciddiye alınmasını umuyorum. Bir adalet sistemi, gücünü yalnızca cezalandırma yoluyla değil, zaman içerisinde adalet, insanlık ve orantılılık yoluyla da kanıtlar. Demokrasi, bir arada yaşam, kadınların özgürleşmesi ve barışçıl çözümler konusundaki fikirleriniz umut vermiş ve birçok insanı kamusal yaşama daha fazla katılmaya teşvik etmiştir. İçinde bulunduğunuz durum cezaevi duvarlarının çok ötesinde yankı bulmaya devam etmekte ve insanlara insan haklarının ve hukukun üstünlüğünün süregelen önemini hatırlatmaktadır.

Geçtiğimiz yıl boyunca 90’a yakın Nobel Ödülü sahibi, barış yönündeki çabalarınıza destek vermek ve davanızda “umut hakkının” uygulanması çağrısında bulunmak amacıyla Avrupa kurumlarına mektup yazdı. Geleceğinizin adalet, insan onuru ve yenilenmiş fırsatlar tarafından şekillendirilmesini umuyorum.

Saygılarımla,

Jody Williams

Nobel Barış Ödülü sahibi"

Beyana göre Trump'ın şirketleri, kendisi ve oğullarının ortak kurucuları olduğu World Liberty Financial'dan yaklaşık 800 milyon dolar, "Trump meme coin" satışlarından ise 635 milyon dolar gelir sağladı.

Trump, 2024 yılı mali beyanında World Liberty Financial token satışlarından 57,35 milyon dolar gelir bildirmişti. Bu rakamın 2025 yılında yaklaşık dokuz kat arttığı görüldü.

Reuters'ın aktardığı tahmine göre Trump ailesi, Trump'ın yeniden Beyaz Saray'a dönmesinden bu yana kripto para projelerinden en az 2,3 milyar dolar gelir elde etti.

Göreve gelmesinin ardından Trump yönetimi, stabilcoinlere yönelik federal düzenlemeler ile Adalet Bakanlığı ve Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun kripto sektörüne ilişkin denetimlerini hafifleten politikaları hayata geçirdi.

Trump ayrıca çeşitli medya şirketleriyle yapılan anlaşmalardan 80 milyon doların üzerinde, Ortadoğulu ortaklarla yürütülen anlaşmalar ve yurt dışındaki gayrimenkul projelerinde ismini lisanslayan şirketinden ise 52 milyon dolar gelir elde ettiğini bildirdi.

Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Trump'ın yürütme kararlarıyla ABD'yi "gururla dünyanın kripto başkenti haline" getirdiğini söyledi.

Kripto para yatırımları en büyük gelir kalemi olurken, Trump'ın golf sahaları ve tatil köylerinden elde ettiği gelir de yüzde 15 artışla 500 milyon doların üzerine çıktı.

Mali beyanda ayrıca Trump'ın çok sayıda gayrimenkul yatırımından elde ettiği gelirler de yer aldı. New York'taki Trump Tower gibi bazı mülkler için kira rakamları açıklanmazken, birçok gayrimenkulün gelir aralığının önceki yıllarla benzer seviyede olduğu görüldü.

Trump Organization sözcüsü, 927 sayfalık mali beyanın bugüne kadarki en kapsamlı bildirim olduğunu savunarak bunun "başkanlık tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir mali şeffaflık düzeyi" sunduğunu ifade etti.

Öte yandan, federal etik ofisinin eski vekil başkanı Don Fox, Trump'ın mali faaliyetlerinin çıkar çatışması tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığını belirterek, başkan ve başkan yardımcısının sahip olabileceği yatırım türlerinin sınırlandırılması gerektiğini söyledi.

Yapılan düzenlemeyle birlikte tüm araç sınıflarında geçiş ücretleri artırılırken, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün geçiş ücretlerinde ise değişikliğe gidilmedi.

1915 Çanakkale Köprüsü'nde ücretler arttı

Yeni tarifeye göre 1915 Çanakkale Köprüsü'nde;

-1'inci sınıf araç: 995 TL'den 1.170 TL'ye
-2'nci sınıf araç: 1.245 TL'den 1.465 TL'ye
-3'üncü sınıf araç: 2.240 TL'den 2.635 TL'ye
-4'üncü sınıf araç: 2.490 TL'den 2.925 TL'ye
-5'inci sınıf araç: 3.755 TL'den 5.560 TL'ye
-Motosiklet: 250 TL'den 295 TL'ye yükseldi.

Osmangazi Köprüsü'nde de zam

Osmangazi Köprüsü'nde yeni geçiş ücretleri şöyle oldu:

-1'inci sınıf araç: 995 TL'den 1.170 TL'ye
-2'nci sınıf araç: 1.590 TL'den 1.870 TL'ye
-3'üncü sınıf araç: 1.890 TL'den 2.225 TL'ye
-4'üncü sınıf araç: 2.505 TL'den 2.950 TL'ye
-5'inci sınıf araç: 3.165 TL'den 3.720 TL'ye
-Motosiklet: 695 TL'den 820 TL'ye çıkarıldı.

Yavuz Sultan Selim Köprüsü tarifesi güncellendi

Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nde ise yeni ücretler şu şekilde belirlendi:

-1'inci sınıf araç: 95 TL'den 110 TL'ye
-2'nci sınıf araç: 125 TL'den 145 TL'ye
-3'üncü sınıf araç: 235 TL'den 270 TL'ye
-4'üncü sınıf araç: 595 TL'den 690 TL'ye
-5'inci sınıf araç: 740 TL'den 860 TL'ye
-Motosiklet: 65 TL'den 75 TL'ye yükseldi.

Boğaz köprülerinde ücret değişmedi

Karayolları Genel Müdürlüğü, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü geçiş ücretlerinde ise herhangi bir değişiklik yapılmadığını açıkladı.

"Asgari ücret beş ayda eridi"

Asgari ücrete ara zam yapılmamasını eleştiren Özel, mevcut ücretin alım gücünün ciddi şekilde azaldığını söyledi.

Özel, "Bugün gelinen noktada asgari ücret verildiği günkü alım gücüyle 24 bin liraya gerilemiş durumda. Asgari ücrette beş ayda bu erime yaşandı ve ara zam yapmayı aklının ucundan geçirmeyen, asla ve asla dile getirmeyen bir iktidar var." dedi.

"Seçimden önce biz söylediğimizde enflasyon çift haneli ise yani yüzde 9’dan yüksek, yüzde 10 ve üzerinde enflasyon varsa ‘Yılda dört kez ayarlarız asgari ücreti’ demişti Erdoğan. O günden bugüne enflasyon yüzde 80’i gördü, yüzde 65’i gördü, yüzde 35’leri gördü. Yılda dört değil sadece kanun gereği verilen ve enflasyonun altında kalan zammı verdiler asgari ücretliye. Bugün gelinen noktada asgari ücret verildiği günkü alım gücüyle 24 bin liraya gerilemiş durumda. 28 bin lira ocaktaydı, o 28 bin lirayı bugünkü 28 bin lira ile karşılaştırırsan o günün 24 bin lirası artık. Asgari ücrette beş ayda bu erime yaşandı ve ara zam yapmayı aklının ucundan geçirmeyen, asla ve asla dile getirmeyen bir iktidar var. Oysa hatırlayalım ki bu milletten seçimde oy isterken iki seçim arasında ‘Asgari ücrete yılda dört sefer düzenleme yapacağız’ diyordu" dedi.

"Alan için düşük, veren için yüksek"

Asgari ücret konusunda destek modeli önerdiklerini belirten Özel, devletin işverene teşvik vermesi gerektiğini savundu.

Özel, "Alan için çok düşük, veren için çok yüksek. Devlet destek vermeli. Asgari ücretliyi de işvereni de rahatlatacak bir model uygulanmalı." ifadelerini kullandı.

"Emekli ve çalışan yoksullaşıyor"

Emekli maaşlarının enflasyon karşısında eridiğini söyleyen Özel, iktidarın ekonomi politikalarını eleştirdi.

Özel, "Her gün iğneden ipliğe her şeye zam geliyor. Bir tek maaşlar artmıyor." dedi.

"Vergi yükü halkın sırtında"

Vergi sisteminin adaletsiz olduğunu savunan Özel, dolaylı vergilerin yüksekliğine dikkat çekti.

Özel, "Toplanan her 100 liralık verginin yarıdan fazlası ÖTV ve KDV. Bir ülkede dolaylı verginin payı yüzde 65 ise o ülke yoksulu, emekliyi, emekçiyi sömüren, zengini kayıran bir vergi düzeni içindedir." ifadelerini kullandı.

"AK Parti'nin kara düzenini değiştireceğiz"

Vergi politikalarını eleştiren Özel, mevcut ekonomik sistemin değişmesi gerektiğini savundu.

Özel, "Bu düzeni, bu haksız kara düzeni tepetaklak etmeden, AK Parti'nin bu kara düzenini bitirmeden Türkiye'de gerçekten kimsenin yüzü gülmeyecek." dedi.

"Bu ülkede bir vergi düzeni yok, bu ülkede vergi adı altında halkın soyulması var. Toplanan her 100 liralık verginin yarıdan fazlası ÖTV ve KDV. Net söyleyelim, hep söyleyelim, anlatalım. Bir ülkede dolaylı verginin payı yüzde 65 ise o ülke yoksulu, emekliyi, emekçiyi sömüren, zengini kayıran bir vergi düzeni içindedir. Çünkü vergi kazanandan alınır. Çok kazanandan çok alınır, çok serveti olandan çok alınır. Az olandan daha az alınır, kazanmayandan vergi alınmaz. Vergi kazananın ödeyeceği bir şeydir. Türkiye’de 100 lira vergi toplanıyor; 65 lirası dolaylı, 24 lirası gelir vergisi yani maaşlardan ve diğer gelirlerden, 11 lirası kurumlar vergisi. Yani o çok konuşulan, hakkında çok konuşulan çok kazananlar verginin yüzde 11’ini, geri kalan sizler verginin yüzde 89’unu… Yani 10 liralık verginin dokuz lirasını ya hiç vergi vermemesi ya da çok azını vermesi gerekenler, 10 liralık verginin 1 lirasını gerçekte vermesi gerekenler ödüyor. Dolaylı vergi zengin - fakir ayırmayan vergidir. Dolaylı vergi elektrikten, sudan, telefondan, her türlü tüketimden alınan vergidir. Türkiye’nin en zengin adamı torununa ayakkabı alıyor. Türkiye’nin en fakir insanı torununa ayakkabı alıyor. Aynı vergiyi alıyorlar ikisinden de. Yaktığı elektrikten aynı vergiyi alıyorlar. Çocuğu sütünden, bezinden aynı vergiyi alıyorlar. Dolaylı vergiyi toplamak, bütün herkesten eşit vergi almak, milyarder ile asgari ücretliyi hatta hiçbir geliri olmayanı aynı düzeyde vergi mükellefi görmektir. Bu düzeni, bu haksız kara düzeni tepetaklak etmeden, AK Parti’nin bu kara düzenini bitirmeden Türkiye’de gerçekten kimsenin yüzü gülmeyecek."

ABD merkezli Associated Press (AP), ABD ile İran arasında tıkanan müzakere sürecinin Washington siyasetindeki yansımalarını ele aldı. Haberde, Başkan Yardımcısı JD Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun 2028 başkanlık seçimlerinde olası rakipler olarak öne çıktığı belirtilirken, özellikle Ortadoğu politikalarında farklı çizgiler izledikleri vurgulandı. Vance'ın İsrail'in özellikle Lübnan'a yönelik saldırılarına eleştirel yaklaşımı ile Rubio'nun İsrail'e verdiği güçlü desteğin Cumhuriyetçi Parti içindeki ayrışmayı gözler önüne serdiği ifade edildi.

Katar diplomasisi yakından izleniyor

ABD merkezli CNN, Katar'ın başkenti Doha'daki diplomasi trafiğine dikkat çekti. Haberde, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ile özel temsilcisi Steve Witkoff'un Katar Başbakanı ile görüştüğü, görüşmede ABD-İran müzakere süreci ve bölgedeki son gelişmelerin ele alındığı aktarıldı.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majed Al Ansari, Doha'da ABD ile İran arasında planlanmış doğrudan bir görüşmenin bulunmadığını açıklarken, İran Dışişleri Bakanlığı'nın da Katar ile ayrı bir temas gerçekleştireceğini duyurdu. Görüşmelerde İran'ın dondurulmuş varlıkları ile müzakere sürecinin masaya yatırılacağı belirtildi.

İngiltere'de savunma bütçesi tartışması

ABD merkezli Politico, İngiltere'deki siyasi gündemi değerlendirdi. Haberde, Başbakan Keir Starmer sonrası göreve gelmesi beklenen Andy Burnham'ın, ilk bütçesinde yaklaşık 5 milyar sterlinlik ek kaynak bulmak zorunda kalacağı ifade edildi.

Starmer'ın açıkladığı 15 milyar sterlinlik ek savunma paketiyle ülkenin dört yıllık savunma bütçesinin yaklaşık 298 milyar sterline ulaştığı belirtilirken, bu harcamaların finansmanına ilişkin tartışmaların sürdüğü kaydedildi.

ABD'den Çin ürünlerine yeni güvenlik adımı

İngiltere merkezli Reuters, ABD ile Çin arasındaki teknoloji ve enerji güvenliği rekabetine ilişkin dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı.

Habere göre, ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), Çin üretimi güneş enerjisi sistemlerinde kullanılan inverterlere yönelik güvenlik gerekçesiyle yeni bir yasak hazırlığında. Düzenlemenin, Çin'in bu cihazlar üzerinden elektrik altyapısını hedef alabileceği endişesi nedeniyle bu yıl içinde yürürlüğe girebileceği öne sürüldü.

Çin'den Japon şirketlerine yaptırım

Çin merkezli Asia Times ise Pekin yönetiminin, Japonya'nın askeri kapasitesini güçlendirdiği gerekçesiyle 40 Japon şirketini ihracat denetim listesine aldığını duyurdu.

Çin Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına dayandırılan haberde, söz konusu şirketlerin Japonya'nın yeniden silahlanma sürecine katkı sunduğu belirtilirken, kararın şubat ayında açıklanan benzer yaptırımların devamı niteliğinde olduğu ifade edildi.

Tepside şekerli elmalar, yüzünde erken büyümüş bir sessizlik.

Tarihçesi

Roma İmparatorluğu döneminde, büyük olasılıkla MS 2. yüzyılda inşa edilmiştir.

Yaygın kabul, köprünün İmparator Hadrianus (Hadrian) döneminde yapıldığı yönündedir.

Bazı kaynaklarda mimarının Auxentius olduğu belirtilir.

Roma’dan sonra Bizans, Abbasi, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde onarımlar görerek günümüze kadar ulaşmıştır.

Mimari Özellikleri

Köprü, kesme taş bloklardan inşa edilmiştir.

Orijinalinde 21 kemerli olduğu düşünülür; günümüzde bunların bir kısmı dolgu altında kalmıştır.
Uzunluğu yaklaşık 310 metre, genişliği ise 11–13 metre civarındadır.

Roma mühendisliğinin tipik özelliklerini yansıtır: sağlamlık, simetri ve işlevsellik.

Sonbahar, zamanın hafızasına usulca düşer. Yapraklar sararıp toprağa serildiğinde, zaman yavaşlar; rüzgâr eski hikâyeleri duvar diplerinden toplar. Gökyüzü alçak, ışık kırılgandır. İnsan, cebinde biraz hüzünle yürür; her adımda bir veda, her durakta sessiz bir kabulleniş vardır. Sonbahar, gürültüsüz bir öğretmen gibi, geçmenin de kalmanın da aynı incelikte mümkün olduğunu fısıldar.

Tarihsel Arka Plan

Tümülüs, MÖ 1. yüzyılda Kommagene Kralı I. Antiochos Theos tarafından yaptırılmıştır.

Antiochos, Pers ve Helen (Yunan) kökenlerini birleştiren bir kült–siyasi kimlik inşa etmeye çalışmış; kendisini tanrılarla eş düzeyde konumlandırmıştır.

Mimari ve Yapı

Tümülüs yaklaşık 50 metre yüksekliğinde, 150 metre çapında, kırma taşlardan oluşan dev bir yığma mezardır.

Mezar odasının tam yeri hâlâ kesin olarak bulunamamıştır; taşların kaymaya karşı özel olarak yerleştirildiği düşünülür.

Tümülüsün Doğu, Batı ve Kuzey terasları vardır:

Doğu ve Batı Terasları en görkemli alanlardır.

Burada devasa tanrı ve kral heykelleri, aslan ve kartal figürleri ile uzun kitabeler yer alır.

Heykeller ve İnanç Dünyası

Heykeller yaklaşık 8–9 metre yüksekliğindedir.

Tanrılar senkretik (birleşik) isimlerle anılır:

Zeus–Oromasdes

Apollo–Mithras–Helios

Herakles–Artagnes

Kommagene

Ve bizzat Kral Antiochos

Heykellerin başları bugün gövdelerinden ayrılmış halde, teraslarda sergilenmektedir.

Anlamı ve Mesajı

Nemrut Tümülüsü yalnızca bir mezar değil;
iktidar, hafıza, tanrısallık ve sonsuzluk fikrinin taşa kazınmış hâlidir.

Antiochos, bu anıtla hem krallığını ebedîleştirmeyi hem de Doğu ile Batı arasında kültürel bir köprü kurmayı amaçlamıştır.

Günümüzde

1987 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.

Gün doğumu ve gün batımı, heykellerin ışıkla kurduğu ilişki nedeniyle özellikle etkileyicidir.

Bölgenin kültürel dokusunu, senin de yazılarında sıkça ele aldığın mekân–hafıza–insan ilişkisi açısından düşündüğümüzde, Nemrut bir dağdan çok taşlaşmış bir düşünce gibidir.

Bu fotoğraf Karacadağ zirvelerinde kıl çadırda çekildi. Tarihi karıştırmış olabilirim. Saygıdeğer Cihat Kürkçüoğlu Hoca ile birlikte gitmiştik. Hatta aynı kareleri çektiğimizi çok sonradan fark ettim. Kıl çadır, teşi ile yün egiren kadınlar günlük yaşamın rutinini yansıtıyor.

Toprağın, dumanın ve emeğin iç içe geçtiği bu sahne, odun kömürü yapımının kadim ritüelini anlatıyor. Dağ eteklerinde, sabırla dizilen meşe kütükleri toprakla örtülür; hava almadan, yavaş yavaş yanmaya bırakılır. Günler süren bu sessiz bekleyişte duman, toprağın içinden süzülerek göğe yükselir — ateşin ve sabrın ortak diliyle. Her kürek darbesi, geçmişten bugüne taşınan bir zanaatin izi gibidir. Bu iş, yalnızca kömür değil, toprağın kalbinden alınan kara bir ekmeği üretmektir.

Işık, gövdesinin kıvrımlarında geziniyor, her ayrıntıyı bir anlık parıltıya dönüştürüyor. Gölgesi toprağa uzadıkça, fotoğrafçı için zamanın sınırı siliniyor. Deklanşörün ucunda bir sessizlik, gün yorgun, zaman kızıl.

Bir kareye sığan şey, sadece bir at değil; günün vedası, toprağın nefesi ve ışığın son dokunuşudur.