Öte yandan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı YENİ Parti’yi, siyasi partiler kayıtlarına işledi.

Volkanik kaya doğal koruma sağlıyor

Habere göre, Natanz yakınındaki Kazma Dağı milyonlarca yıl önce oluşan volkanik kuşağın bir parçası. Dağın büyük bölümünü oluşturan andezit adlı kayaç, yüksek sertlik derecesiyle dikkat çekiyor.

Uzmanlar, bu kaya yapısının dağın altındaki tünelleri hedef alan bombaların nüfuz kabiliyetini önemli ölçüde azaltabileceğini ifade ediyor.

Tünellerin 100 metreden derinde olduğu tahmin ediliyor

Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü'nün uydu görüntülerine dayanan değerlendirmesine göre, yeraltı tünelleri dağın altında en az 100 metre derinlikte bulunuyor.

İran'ın, 2020 yılında Natanz'da zarar gören santrifüj montaj tesisinin yerine yeni bir yeraltı kompleksi inşa etmek amacıyla bölgede kazı çalışmalarına başladığı belirtiliyor.

ABD'nin en güçlü bombası örnek gösterildi

Analizde, ABD'nin yeraltındaki güçlendirilmiş hedeflere karşı geliştirdiği GBU-57 Massive Ordnance Penetrator bombasına da yer verildi.

Yaklaşık 13,6 ton ağırlığındaki bombanın, ABD Hava Kuvvetleri verilerine göre patlamadan önce en fazla 61 metre derinliğe ulaşacak şekilde tasarlandığı aktarıldı.

Uzman değerlendirmelerine göre bomba, toprak gibi yumuşak zeminlerde daha derine ilerleyebilirken, sert kaya tabakalarında nüfuz mesafesi yaklaşık 10 metreye kadar düşebiliyor.

Uzmanlar: Doğrudan ulaşması zor görünüyor

Analizde, Kazma Dağı'nın sert andezit yapısı dikkate alındığında, mevcut sığınak delici bombaların yüzeyden bırakılması halinde en az 100 metre derindeki tünellere doğrudan ulaşmasının zor göründüğü değerlendirmesi yapıldı. Ancak bu değerlendirmelerin uzman analizlerine dayandığı ve tesisin gerçek dayanıklılığına ilişkin bağımsız doğrulamanın bulunmadığı da vurgulandı.

Taslakta son aşamaya gelindi

Ayşegül Doğan, Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmelerde yasal çerçeveye ilişkin değerlendirmelerde bulunulduğunu belirterek, hazırlıkların tamamlanmak üzere olduğunu söyledi.

Doğan, "Hazırlıklar tamamlanıyor. Siyasi partilerin önerileri ve görüşleri alınarak, görüş ayrılıklarına rağmen büyük bir siyasi uzlaşıyla taslağın Meclis gündemine gelmesi planlanıyor." dedi.

Takvim henüz netleşmedi

Taslağın Meclis'e ne zaman sunulacağına ilişkin kesin bir takvim bulunmadığını belirten Doğan, sürece ilişkin açıklamanın Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş tarafından yapılacağını ifade etti.

Doğan, Meclis'in çalışma takvimi dikkate alındığında düzenlemenin en kısa sürede gündeme gelmesini beklediklerini ancak kendilerine iletilmiş kesin bir tarih olmadığını söyledi.

"İlk düzenleme referans olacak"

Hazırlanan çerçeve yasa taslağının sonraki yasal düzenlemeler için temel oluşturacağını dile getiren Doğan, düzenlemenin hukuki belirsizliklerin giderilmesine katkı sağlayacağını savundu.

Doğan, söz konusu düzenlemeyi demokratik çözüm sürecinde önemli bir aşama olarak değerlendirdiklerini ifade etti.

Siyasi parti ziyaretleri başlayacak

DEM Parti Eş Genel Başkanlarının gelecek haftadan itibaren siyasi partileri ziyaret edeceğini açıklayan Doğan, görüşmelerde yeni sürece ilişkin değerlendirmeler yapılacağını ve fikir alışverişinde bulunulacağını kaydetti.

Isınma hızı belirgin şekilde arttı

Araştırmada, 1970-2015 döneminde küresel sıcaklıkların her 10 yılda ortalama 0,2 derecenin biraz altında arttığı belirtildi. Buna karşın son 10 yılda bu hızın yaklaşık 0,35 dereceye yükseldiği tespit edildi.

Bilim insanları, bu artışın küresel iklim değişikliğinin hızlandığına işaret ettiğini değerlendirdi.

1,5 derece eşiği 2030'da aşılabilir

Araştırmaya göre mevcut eğilimin sürmesi halinde, Paris İklim Anlaşması'nda hedeflenen sanayi öncesi döneme göre 1,5 derecelik uzun vadeli küresel ısınma sınırı 2030 yılı civarında aşılabilir.

Uzmanlar, bu eşiğin aşılmasının aşırı hava olayları, kuraklık, sel ve ekosistemler üzerindeki baskının artması gibi önemli riskleri beraberinde getirebileceğine dikkat çekiyor.

İklim değişikliğinin etkileri büyüyor

Küresel ısınma, atmosferde sera gazlarının artması sonucu dünya yüzey sıcaklığının yükselmesi olarak tanımlanıyor. Fosil yakıt kullanımı, sanayi faaliyetleri, ormansızlaşma ve tarımsal faaliyetler, sera gazı emisyonlarını artıran başlıca insan kaynaklı etkenler arasında gösteriliyor.

Artan sıcaklıklar; kutup buzullarının erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi ve aşırı hava olaylarının daha sık yaşanması gibi çevresel, ekonomik ve sosyal etkileri de beraberinde getiriyor.

Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) seçilmiş Genel Başkanı Özgür Özel, beraberindeki 91 milletvekiliyle partisinden istifa etti. Yeni Parti'nin kuruluş evrakını imzalayan Özel, "Vatana, millete, partimize, hepimize hayırlı olsun" dedi. Gül Çiftçi ve Murat Emir’in Yeni Parti'nin kuruluş dilekçesini teslim etmek üzere İçişleri Bakanlığı'na gittiği öğrenildi. Hacı Bayram-ı Veli Camii’nde cuma namazı kılacak olan Özel, Yeni Parti Kurucular Kurulu'nu ilk kez toplayacak. Kurul, Anadolu Kulübü’nde bir araya gelecek. Kurucular Kurulu, ilk toplantısında genel başkan ve parti organlarını belirleyecek, ardından da Meclis yönetimini seçecek.

Sektör kaynaklarına göre, motorinin litre fiyatına 4,20 lira zam yapılması ve yeni fiyatların yarından itibaren pompaya yansıması bekleniyor.

Zammın yürürlüğe girmesi halinde motorinin litre fiyatının İstanbul'da 78,48 liraya, Ankara'da 79,60 liraya, İzmir'de 79,87 liraya, doğu illerinde ise 81,32 liraya yükselmesi öngörülüyor.

Otomobil şarampole devrildi

Kaza, Siverek-Diyarbakır kara yolunun 30'uncu kilometresinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, İ.K. (27) yönetimindeki 42 KZ 131 plakalı otomobil, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu şarampole devrilerek takla attı.

Kazayı görenlerin ihbarı üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi.

3 kişi hayatını kaybetti

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde araçta bulunan Hamza Kesik (51), Safiye Kesik (53) ve Mizgin Kesik'in (30) olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi.

Kazada yaralanan sürücü İ.K. ise ilk müdahalenin ardından Siverek Devlet Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Çevrede bulunan bir iş yerinin güvenlik kamerasına yansıyan görüntülerde, kontrolden çıkan otomobilin şarampole savrularak defalarca takla attığı anlar yer aldı.

Kaza haberini alan yaşamını yitirenlerin yakınları olay yerinde sinir krizi geçirirken, jandarma ekipleri bölgede güvenlik önlemi aldı.

Kazanın kesin nedeninin belirlenmesi için jandarma ekiplerince inceleme başlatıldı.

İran'da can kaybı arttı

CENTCOM, yeniden başlatılan operasyonların 13'üncü gününde hava saldırılarının iki saat sürdüğünü duyurdu. Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda uluslararası deniz trafiğinin güvenliğini sağlamaya yönelik operasyonların devam ettiği belirtildi.

İran basını ise Ahvaz, Andimeşk, Omidiyê, Keşm Adası ve Bandar Abbas çevresinde patlamalar meydana geldiğini aktardı. Huzistan eyaletindeki saldırılarda en az 4 kişinin yaşamını yitirdiği, 5 kişinin yaralandığı açıklandı. Lorestan eyaletinde düzenlenen insansız hava aracı saldırısında ise 2 kişinin yaralandığı bildirildi.

Körfez'de gerilim büyüyor

İran'ın karşılık olarak Kuveyt, Bahreyn, Katar, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri yönüne füze ve insansız hava araçları fırlattığı öne sürüldü. Bölge ülkelerinde hava savunma sistemleri devreye girerken sirenler çaldı.

İran Devrim Muhafızları, Kuveyt'te bulunan bir ABD elektronik savaş birimini hedef aldıklarını iddia ederken, İngiltere'yi de Orta Doğu'daki üslerini ABD'ye kullandırmaması konusunda uyardı.

Trump'tan yeni tehdit

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere veya kargolara yönelik herhangi bir zarardan İran'ın sorumlu tutulacağını belirtti.

Trump ayrıca, İran'ın "henüz yeterince acı çekmediğini" savunarak Tahran'a yönelik daha büyük bir askeri operasyon düzenlemeyi değerlendirdiğini ifade etti.

İran'dan "daha ağır bedel" uyarısı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise ABD ile yaşanan sorunun arabuluculuk değil, Washington yönetiminin yaklaşımı olduğunu söyledi.

Trump'ın açıklamalarını eleştiren Arakçi, ABD'nin çatışmaları sona erdirecek bir anlaşmaya varabilmek için "daha ağır bir bedel" ödemek zorunda kalacağını ifade etti. Ayrıca İran'a ait dondurulmuş varlıkların olası tazminatlar için kullanılmasının uluslararası hukuk açısından tehlikeli bir emsal oluşturacağı uyarısında bulundu.

Kızıldeniz'de tansiyon düşmüyor

ABD-İran gerilimine paralel olarak Kızıldeniz'deki güvenlik krizi de sürüyor. Husilerin Suudi Arabistan'a ait gemilere yönelik saldırıları ve Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki gelişmeler bölgedeki deniz ticaretini etkilemeye devam ediyor.

Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg ise saldırıların ülkeyi yeniden geniş çaplı bir savaşa sürükleyebileceği uyarısında bulunarak taraflara diyalog çağrısı yaptı.

Petrol fiyatı 100 doların üzerine çıktı

Hürmüz ve Bab el-Mendeb boğazlarında yaşanan güvenlik endişeleri enerji piyasalarını da etkiledi. Brent petrolün varil fiyatı 101 doların üzerine çıkarak savaşın başlamasından bu yana en yüksek seviyesini gördü. Daha sonra kısmi gerilemeyle yaklaşık 100,44 dolar seviyesinde işlem görmeye devam etti.

Konuya dair yapılan açıklamada, “Enflasyonun ana eğilimi, haziran ayında sınırlı bir miktar gerilemiştir. Öncü veriler ana eğilimin temmuz ayında geçici olarak yükseleceğini ima etmektedir” denildi.

"CHP’den ayrılarak yeni partiye geçen milletvekili sayısı oranında hazine yardımından pay aktarılması etik olanıdır"

Devlet Bahçeli, 2026 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’ne hazineden aktarılan 1 milyar 815 milyon liralık yardımın, milletvekili sayısı esas alınarak dağıtılması gerektiğini belirterek, "CHP içinden yeni bir parti çıkıyor. Uzun süredir bunun da sinyalleri zaten var ve kaç milletvekilinin gideceği ile ilgili de kamuoyunda çeşitli listeler yayınlanıyor. 80 diyen var 90 diyen var ama sonuçta yeni bir parti kuruluyor. Bunun yanı sıra diğer bir tartışma konusu da sizin de ifade ettiğiniz gibi mal varlığının nasıl taksim edileceği konusudur. Madem CHP içinden yeni bir parti çıkıyor ve CHP’nin de sahip olduğu binalar, makam araçları gibi varlıkları mevcut partide kalıyor ise, böyle bir durumda; 2026 yılında hazineden CHP’ye ödenen 1 milyar 815 milyon liradan; CHP’den ayrılarak yeni partiye geçen milletvekili sayısı oranında hazine yardımından pay aktarılması etik olanıdır" açıklamasında bulundu.

Salgının kaynağı araştırıldı

Araştırmada çiçek hastalığının bulaşma özellikleri, yerli toplulukların nüfus yoğunluğu, ticaret ağları ve hareket güzergâhları birlikte incelendi.

Bulgulara göre, İngiltere'nin 11 gemiden oluşan Birinci Filosu yaklaşık bin 500 denizci, hükümlü ve yerleşimciyle Ocak 1788'de Sidney Koyu'na ulaştı. Bölgedeki ilk büyük çiçek salgını ise filonun gelişinden yaklaşık 16 ay sonra, Nisan 1789'da kayıtlara geçti.

Virüslü maddeler cam şişelerde taşındı

Araştırmada, Birinci Filo'nun başcerrahı John White'ın çiçek hastalığına karşı dönemin koruma yöntemi olan variolasyonda kullanılan "variola maddesini" cam şişeler içinde Avustralya'ya getirdiği belirtildi.

O dönemde uygulanan yöntemde, hastalığı geçiren kişilerden alınan virüslü kabuklar veya iltihap örnekleri kurutularak saklanıyor ve bağışıklık oluşturması amacıyla sağlıklı kişilere uygulanıyordu. Araştırmacılar, İngiliz doktorların taşıdığı şişelerde canlı virüs bulunduğunu ve bunların salgının muhtemel kaynağı olabileceğini değerlendirdi.

Bununla birlikte çalışmada, virüsün yerli topluluklara kazara mı yoksa bilinçli olarak mı bulaştırıldığının tespit edilemediği vurgulandı.

On binlerce kişinin öldüğü tahmin ediliyor

Araştırmada yüzde 60 ölüm oranı esas alınarak yapılan hesaplamalara göre, salgında 40 bin ila 220 bin yerli yaşamını yitirmiş olabilir.

Çalışmada ayrıca yaşlılar, çocuklar ve hamilelerin hastalıktan daha ağır etkilendiği, büyük nüfus kaybının ise dilin, kültürel bilginin ve toplumsal bağların kuşaklar arasında aktarılmasında uzun vadeli etkiler oluşturduğu ifade edildi.

İddialar yeniden gündemde

Araştırmanın yazarları, elde edilen bulguların çiçek salgınının İngiliz Birinci Filosu'yla bağlantılı olabileceğine işaret ettiğini belirtirken, virüsün kasıtlı olarak yayılıp yayılmadığı konusunda kesin bir sonuca ulaşılamadığını, bu iddianın daha fazla bilimsel araştırmayla aydınlatılması gerektiğini kaydetti.

Dosya kapsamında tutuklu bulunan eski Tunceli Valisi Tuncay Sonel ile eski polis memuru Gökhan Ertok arasında geçtiği belirtilen mesajlaşmaların soruşturmaya dahil edildiği öğrenildi.

Söz konusu yazışmalarda, Sonel'in kendisi hakkında olumsuz paylaşımlar yapan bir sosyal medya hesabının sahibinin tespit edilmesini istediği, Ertok'un ise söz konusu kişiyi belirlediğine ilişkin bilgi ve fotoğraf gönderdiği iddia edildi.

Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerin ardından olayla bağlantılı oldukları değerlendirilen Sefa K. ve Emre E., 5 ayrı suçtan Ankara'da gözaltına alındı.

Şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü öğrenilirken, soruşturmanın çok yönlü olarak devam ettiği bildirildi.

Açıklamada, "123 Anlaşması, Amerikan şirketlerine Suudi nükleer enerji programında büyük bir erişim imkânı sunarak Amerikan endüstrisine, çalışanlarına ve tedarik zincirlerine fayda sağlarken Suudi Arabistan’ın enerji ihtiyaçlarının karşılanmasına da yardımcı olacak" denildi.

İmzalanan anlaşmaların, "nükleer güvenlik, emniyet ve nükleer silahların yayılmasını önleme" konusunda yüksek standartları koruyarak ve ABD’nin "sivil nükleer teknolojideki rekabet avantajını güçlendirerek ABD’nin konumu ile bölgesel güvenliği destekleyeceği" öne sürüldü.

Açıklamada "ABD nükleer rönesansı başlamıştır" denilirken, bunun "Amerikan ve Suudi halklarına uzun vadeli faydalar sağlayacağı" öne sürüldü.

Zam sonrası İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litre fiyatı 67 lira, Anadolu Yakası'nda ise 66.85 liraya yükseldi. Ankara'da benzin 67.97 liradan, İzmir'de ise 68.25 liradan satılmaya başlandı.

Motorin fiyatı İstanbul Avrupa Yakası'nda 74.27 lira, Anadolu Yakası'nda 74.12 lira, Ankara'da 75.39 lira ve İzmir'de 75.66 lira olarak uygulanıyor. LPG'nin litre fiyatı ise İstanbul Avrupa Yakası'nda 31.19 lira, Anadolu Yakası'nda 30.59 lira, Ankara'da 31.29 lira ve İzmir'de 31.19 lira seviyesinde bulunuyor./MA

Güncel altın fiyatları şöyle:

Gram altın alış: 6 bin 258 lira

Gram altın satış: 6 bin 259 lira

Çeyrek altın alış: 10 bin 79 lira

Çeyrek altın satış: 10 bin 308 lira

Yarım altın alış: 20 96 bin lira

Yarım altın satış: 20 bin 616 lira

Tam altın alış: 40 bin 516 lira

Tam altın satış: 40 bin 806 lira

Cumhuriyet altın alış: 41 bin 664 lira

Cumhuriyet altın satış: 42 bin 291 lira

Trump'tan açık tehdit

Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Trump, İran'a yönelik askeri karşılığın önceki saldırılardan daha sert olacağını belirterek, bundan sonraki süreçte caydırıcılık amacıyla daha kritik hedeflerin vurulacağını ifade etti.

Trump açıklamasında, "Bu noktadan itibaren İran İslam Cumhuriyeti, Hürmüz Boğazı'ndaki bir gemiye ateş açtığında ABD, Tahran'ın yanında veya içinde bulunanlar da dahil olmak üzere köprüleri ve enerji santrallerini bombalayacak ve yok edecektir." ifadelerini kullandı.

İran'dan kara harekâtı çıkışı

Trump'ın açıklamalarının ardından İran'ın eski Dışişleri Bakanı ve milletvekili Manuçehr Muttaki de dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

ABD'nin İran'a yönelik olası bir kara harekâtına karşılık verebileceklerini savunan Muttaki, Irak, Kuveyt veya Bahreyn'deki ABD askeri üslerinden birine kara operasyonu düzenleyebileceklerini söyledi.

"100 Amerikan askerini esir alabiliriz"

Muttaki, daha önce yaptığı açıklamayı da yineleyerek İran'ın yalnızca füze ve insansız hava araçlarıyla saldırmakla yetinmemesi gerektiğini savundu.

Eski bakan, bölgedeki bir ABD üssüne kara harekâtı düzenlenmesini ve 100 Amerikan askerinin esir alınarak İran'a götürülmesini önerdi.

Kuveyt ve Bahreyn uyarısı

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu'nun eski üyelerinden Ahmed Bahşayeş Erdeştani de ABD'nin İran topraklarına kara birlikleri göndermesi halinde Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD üslerine kara saldırıları düzenlenebileceğini söyledi.

Açıklamalarda, iki ülkenin işgal edilmesinden ziyade bu ülkelerde bulunan ABD üslerinin hedef alınabileceği ifade edildi.

Körfez'de gerilim tırmanıyor

Muttaki daha önce de Bahreyn'in topraklarını ABD'nin İran'a yönelik saldırılarında kullanması halinde sert karşılık vereceklerini açıklamıştı.

Öte yandan İran, son haftalarda Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD askeri tesislerini füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyururken, Kuveyt ve Bahreyn yönetimleri bu saldırıların egemenlik haklarını ihlal ettiğini belirterek Tahran'a tepki gösterdi.

Son olarak Kuveyt, Hürmüz Boğazı'ndan geçen Kuveyt bandıralı bir tankerin hedef alınmasının ardından İran'ın Kuveyt Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığı'na çağırarak protesto notası verdi.

Siyasi partilerle temas kurdu

Kurtulmuş, yasa taslağının içeriği ve izlenecek yol haritasını değerlendirmek amacıyla MHP, DEM Parti, Yeni Yol, Kemal Kılıçdaroğlu, İYİ Parti ve AK Parti temsilcileriyle görüştüğünü belirtti.

Türkiye'nin kritik bir süreçten geçtiğini söyleyen Kurtulmuş, daha önce kurulan Meclis Komisyonu'nun 21 toplantı gerçekleştirdiğini ve toplumun farklı kesimlerinden yüzlerce kişinin görüşünün alındığını ifade etti. Hazırlanan ortak raporun bundan sonraki süreç için yol haritası niteliğinde olduğunu dile getirdi.

"Ortak anlayış oluştu"

PKK'nın silah bırakma iradesini açıklamasının ardından yeni bir döneme girildiğini belirten Kurtulmuş, Meclis Komisyonu'nun çalışmalarının bu süreçte önemli rol oynadığını söyledi.

Siyasi partilerin sürecin hem denetleyicisi hem de taşıyıcısı olduğunu ifade eden Kurtulmuş, yapılan görüşmeler sonucunda yasa taslağının ana çerçevesi konusunda ortak bir anlayışın oluştuğunu kaydetti.

"Genel af niteliğinde olmayacak"

Hazırlanacak düzenlemenin geçici ve müstakil bir yasa olacağını vurgulayan Kurtulmuş, teklifin genel af ya da kişiye özel af niteliği taşımayacağını söyledi.

Yasada, örgütün silah bıraktığının ve faaliyetlerini sonlandırdığının tespit edilmesine yönelik bir mekanizmanın yer alacağını belirten Kurtulmuş, düzenlemenin örgüt mensuplarının silah bırakarak örgütsel faaliyetlerini sonlandırmalarını teşvik edecek bir çerçeve oluşturacağını ifade etti.

"Türkiye için yeni bir dönemin kapısını aralayacak"

Meclis tatile girmeden önce düzenlemenin yasalaşmasını temenni ettiklerini dile getiren Kurtulmuş, bunun yalnızca bir yasa değişikliği olmadığını söyledi.

Silahların tamamen bırakılmasıyla birlikte Türkiye'de yeni bir dönemin başlayacağını ifade eden Kurtulmuş, toplumsal birlik, kardeşlik ve demokratik siyasetin güçlenmesinin hedeflendiğini belirtti.

"Yetişirse gelecek hafta çıkar"

Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Kurtulmuş, yasa taslağının siyasi partiler arasında olgunlaştırıldıktan sonra Meclis Başkanlığı'na sunulacağını söyledi.

Taslağın zamanında tamamlanması halinde önümüzdeki hafta komisyona sevk edilerek Genel Kurul'da görüşülebileceğini belirten Kurtulmuş, "Ümit ediyorum önümüzdeki hafta taslak Meclis Başkanlığı'na gelir, komisyona havale edilir. Yetişirse önümüzdeki hafta Meclis bunu müzakere eder ve bitirir." ifadelerini kullandı.

Denetim mekanizması da düzenlenecek

Kurtulmuş, yasa taslağında yer alacak denetim ve gözetim mekanizmasının ayrıntılarının da siyasi partiler arasında yapılacak görüşmelerle netleştirileceğini söyledi.

Taslağın ortak mutabakatla Meclis'e sunulmasının hedeflendiğini belirten Kurtulmuş, düzenlemenin ardından sürece ilişkin yeni adımların da ilerleyen dönemde değerlendirileceğini ifade etti.

Tasnim haber ajansı; saat 14.48 sularında Larak Adası’nın füze saldırısına uğradığını açıkladı. Bölge sakinlerinin bildirdiğine göre; adanın çevresinde şiddetli bir patlama sesi duyuldu. Saldırının boyutunun henüz bilinmediği belirtilen haberde, yetkililerin açıklamasının beklendiği belirtildi.

İran’ın Hürmüz Boğazı yakınında yer alan küçük ama stratejik bir ada olarak bilinen Larak Adası, Keşm Adası’nın doğusunda ve Hürmüz Adası’nın hemen güneyinde bulunuyor. Yaklaşık 49 kilometrekare büyüklüğünde ve Hürmüzgan eyaletine bağlı olan ada, dünya petrol sevkiyatının geçtiği önemli geçiş güzergahı üzerinde stratejik bir rol oynuyor. Larak Adası, İran’ın deniz trafiği kontrolü açısından kritik bir nokta olarak öne çıkıyor.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) saldırıya dair henüz bir açıklama yapmadı.

Ağır suçlarda ceza süreleri artırılıyor

Teklife göre, suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.

Bu yaş grubunda diğer hapis cezaları için üçte bir oranında indirim uygulanacak ancak her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.

12-15 yaş grubuna yeni uygulama

Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmediğinin tespit edilmesi halinde ceza sorumluluğu bulunmayacak. Bu çocuklar hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak.

Algılama ve yönlendirme yeteneğinin bulunduğu belirlenen çocuklara ise ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 13 ila 18 yıl, müebbet gerektiren suçlarda 10 ila 12 yıl arasında hapis cezası verilebilecek. Diğer cezalarda yarı oranında indirim uygulanırken, her fiil için verilecek ceza 9 yılı aşamayacak.

Bazı suçlarda yaş indirimi kaldırılıyor

Teklifle birlikte, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında, olayın özellikleri, failin kastı, suçun işleniş biçimi ve önceki kasıtlı suç mahkûmiyetleri dikkate alınarak 15-18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indirimi uygulanmayabilecek.

Ayrıca gerekli görülmesi halinde 12-15 yaş grubundaki çocuklar hakkında da bir üst yaş grubuna ilişkin ceza hükümleri uygulanabilecek.

Tekerrür ve infaz hükümleri değişiyor

Düzenlemeyle suçta tekerrür hükümlerindeki yaş istisnası 18'den 15'e indiriliyor. Suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış kişiler hakkında tekerrür hükümleri uygulanmayacak.

Öte yandan, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği her bir gün iki gün olarak hesaplanacak. Aynı uygulama koşullu salıverilme süresinin hesabında da geçerli olacak.

Aile yükümlülüklerine hapis cezası

Kanun teklifi, aile hukukundan doğan bakım, eğitim ve destek yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişiler için 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

Hamile eşini veya birlikte yaşadığı kadını çaresiz durumda terk edenlere verilecek ceza 6 aydan 2 yıla çıkarılırken, bu davranış nedeniyle çocuğun kasten öldürme ya da ağır yaralama suçu işlemesi halinde ceza yarısından iki katına kadar artırılabilecek.

Çocuğun ahlakını, güvenliğini ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan anne veya babalar için de 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Silah ve bıçaklara yeni düzenleme

Teklife göre, ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişiler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası alabilecek.

Ayrıca ruhsatsız yerlerde bıçak ve kesici-delici aletlerin satılması, sergilenmesi, 18 yaş altındaki çocuklara satılması ve çocuklar tarafından satın alınması ya da taşınması yasaklanacak. Kurallara aykırı hareket edenlere 5 bin ila 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Çocuk koruma tedbirleri genişletiliyor

Teklifle, ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için sosyal hizmet, dijital risklerden korunma, bağımlılıkla mücadele, kitap ve kütüphane kullanımı ile çevre bilincini kapsayan yönlendirme tedbirleri getiriliyor.

Sağlık durumu nedeniyle ciddi risk altında bulunan çocuklar için 24 saat içinde uzman raporu hazırlanabilecek. Sağlık kurulu raporunun ardından hâkim en geç 48 saat içinde koruma kararı verecek.

"Suça sürüklenen çocuk" ifadesi değişiyor

Düzenlemeyle birlikte tüm ilgili kanunlarda yer alan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirilecek.

Ayrıca 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu zorunlu hale getirilecek. İyi halli çocukların eğitimevlerine gönderilmesi ve düşük ceza alan çocukların doğrudan eğitimevlerinde infaz sürecine alınması da teklif kapsamında yer alıyor.

Tarihçesi

Roma İmparatorluğu döneminde, büyük olasılıkla MS 2. yüzyılda inşa edilmiştir.

Yaygın kabul, köprünün İmparator Hadrianus (Hadrian) döneminde yapıldığı yönündedir.

Bazı kaynaklarda mimarının Auxentius olduğu belirtilir.

Roma’dan sonra Bizans, Abbasi, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde onarımlar görerek günümüze kadar ulaşmıştır.

Mimari Özellikleri

Köprü, kesme taş bloklardan inşa edilmiştir.

Orijinalinde 21 kemerli olduğu düşünülür; günümüzde bunların bir kısmı dolgu altında kalmıştır.
Uzunluğu yaklaşık 310 metre, genişliği ise 11–13 metre civarındadır.

Roma mühendisliğinin tipik özelliklerini yansıtır: sağlamlık, simetri ve işlevsellik.

Tarihsel Arka Plan

Tümülüs, MÖ 1. yüzyılda Kommagene Kralı I. Antiochos Theos tarafından yaptırılmıştır.

Antiochos, Pers ve Helen (Yunan) kökenlerini birleştiren bir kült–siyasi kimlik inşa etmeye çalışmış; kendisini tanrılarla eş düzeyde konumlandırmıştır.

Mimari ve Yapı

Tümülüs yaklaşık 50 metre yüksekliğinde, 150 metre çapında, kırma taşlardan oluşan dev bir yığma mezardır.

Mezar odasının tam yeri hâlâ kesin olarak bulunamamıştır; taşların kaymaya karşı özel olarak yerleştirildiği düşünülür.

Tümülüsün Doğu, Batı ve Kuzey terasları vardır:

Doğu ve Batı Terasları en görkemli alanlardır.

Burada devasa tanrı ve kral heykelleri, aslan ve kartal figürleri ile uzun kitabeler yer alır.

Heykeller ve İnanç Dünyası

Heykeller yaklaşık 8–9 metre yüksekliğindedir.

Tanrılar senkretik (birleşik) isimlerle anılır:

Zeus–Oromasdes

Apollo–Mithras–Helios

Herakles–Artagnes

Kommagene

Ve bizzat Kral Antiochos

Heykellerin başları bugün gövdelerinden ayrılmış halde, teraslarda sergilenmektedir.

Anlamı ve Mesajı

Nemrut Tümülüsü yalnızca bir mezar değil;
iktidar, hafıza, tanrısallık ve sonsuzluk fikrinin taşa kazınmış hâlidir.

Antiochos, bu anıtla hem krallığını ebedîleştirmeyi hem de Doğu ile Batı arasında kültürel bir köprü kurmayı amaçlamıştır.

Günümüzde

1987 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.

Gün doğumu ve gün batımı, heykellerin ışıkla kurduğu ilişki nedeniyle özellikle etkileyicidir.

Bölgenin kültürel dokusunu, senin de yazılarında sıkça ele aldığın mekân–hafıza–insan ilişkisi açısından düşündüğümüzde, Nemrut bir dağdan çok taşlaşmış bir düşünce gibidir.

Bu fotoğraf Karacadağ zirvelerinde kıl çadırda çekildi. Tarihi karıştırmış olabilirim. Saygıdeğer Cihat Kürkçüoğlu Hoca ile birlikte gitmiştik. Hatta aynı kareleri çektiğimizi çok sonradan fark ettim. Kıl çadır, teşi ile yün egiren kadınlar günlük yaşamın rutinini yansıtıyor.

Toprağın, dumanın ve emeğin iç içe geçtiği bu sahne, odun kömürü yapımının kadim ritüelini anlatıyor. Dağ eteklerinde, sabırla dizilen meşe kütükleri toprakla örtülür; hava almadan, yavaş yavaş yanmaya bırakılır. Günler süren bu sessiz bekleyişte duman, toprağın içinden süzülerek göğe yükselir — ateşin ve sabrın ortak diliyle. Her kürek darbesi, geçmişten bugüne taşınan bir zanaatin izi gibidir. Bu iş, yalnızca kömür değil, toprağın kalbinden alınan kara bir ekmeği üretmektir.

Işık, gövdesinin kıvrımlarında geziniyor, her ayrıntıyı bir anlık parıltıya dönüştürüyor. Gölgesi toprağa uzadıkça, fotoğrafçı için zamanın sınırı siliniyor. Deklanşörün ucunda bir sessizlik, gün yorgun, zaman kızıl.

Bir kareye sığan şey, sadece bir at değil; günün vedası, toprağın nefesi ve ışığın son dokunuşudur.