Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran hattında tırmanan askeri gerilim küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmaya yol açtı. Bölgedeki petrol tesisleri ve tankerlerin hedef alınması, arz güvenliğine yönelik endişeleri artırırken Brent petrolün varil fiyatı son bir yılın en yüksek seviyelerine yükseldi.
Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı gün içinde yüzde 5,4 artarak 85,82 dolara çıktı. Önceki gün 84,48 dolara kadar yükselen Brent petrol, günü 81,40 dolardan tamamlamıştı.
Enerji altyapısı hedefte
Bölgedeki saldırılar enerji altyapısına yönelik riskleri artırdı. Bahreyn İçişleri Bakanlığı, İran’ın misilleme saldırılarında El-Meamir bölgesindeki ulusal petrol tesisinin hedef alındığını açıkladı. Saldırı sonrası çıkan yangının kontrol altına alındığı bildirildi.
Irak’ın Basra kentindeki Hor el-Zubair Limanı’nda ise ABD şirketine ait Bahamalar bandralı bir petrol tankerine bombalı tekneyle saldırı düzenlendi. Sonangol Marine Services tarafından yapılan açıklamada gemide ağır hasar oluştuğu ve denize petrol sızıntısı meydana geldiği belirtildi.
Siyasi açıklamalar gerilimi artırdı
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırıların “başarılı” olduğunu belirterek operasyonların süreceğini ifade etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise ABD’nin olası kara harekâtına ilişkin "felaket olur" uyarısında bulundu.
Erakçi’nin “Ateşkes talep etmiyoruz” açıklaması, bölgede çatışmaların uzun süre devam edebileceği yönündeki endişeleri güçlendirdi.
Nükleer tesis uyarısı
Krizin insani ve çevresel boyutuna ilişkin uyarı ise Dünya Sağlık Örgütü’nden geldi. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, çatışmaların nükleer tesisleri etkileme ihtimalinin "dehşet verici" bir risk oluşturduğunu belirterek uluslararası topluma itidal çağrısı yaptı.
Uzmanlar, Orta Doğu’daki gerilimin enerji üretimi, petrol sevkiyatı ve deniz taşımacılığı üzerindeki riskleri artırdığını, bazı üreticilerin güvenlik ve lojistik sorunları nedeniyle üretimlerini azaltmasının da fiyatlardaki yükselişi hızlandırdığını belirtiyor.
