Orta Doğu’da ABD, İsrail ve İran ekseninde derinleşen çatışmanın uzaması, Türkiye ekonomisi açısından yeni riskleri gündeme getiriyor. Ekonomist İris Cibre, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede savaşın Türkiye’nin makroekonomik dengelerinde ciddi etkiler yaratabileceğini belirtti.
Cibre’ye göre çatışmaların uzaması; ihracat, turizm, gıda fiyatları ve finansal piyasalarda Türkiye açısından çok yönlü bir baskı oluşturabilir.
İhracat ve turizmde yavaşlama riski
Türkiye'nin ihracatının önemli bir bölümünün Orta Doğu ülkelerine yapıldığını hatırlatan Cibre, özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak gibi savaşın etkilediği ülkelere yapılan ticaretin risk altında olduğunu ifade etti.
Şubat ayı verilerine göre Türkiye ihracatının yaklaşık yüzde 10’unun bu bölgeye yapıldığını belirten Cibre, küresel ekonomik yavaşlama beklentisinin de devreye girmesiyle ihracatta ciddi bir yavaşlama yaşanabileceğini vurguladı.
Turizm cephesinde de benzer bir tabloya dikkat çeken Cibre, çatışmaların bölgeyi güvensiz hale getirmesi nedeniyle Mart ve Nisan aylarını kapsayan erken rezervasyon iptallerinin hız kazandığını belirtti.
Hürmüz Boğazı gıda krizini tetikleyebilir
Savaşın en kritik etkilerinden birinin tarım ve gıda tarafında yaşanabileceğini belirten Cibre, dünya enerji ve ticaret hatlarının merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanmanın küresel gübre arzını da etkilediğini söyledi.
Paylaşılan verilere göre küresel üre arzının yüzde 35’i ve sülfür arzının yüzde 45’i Hürmüz hattında sıkışmış durumda. Bu durumun özellikle gübreleme döneminde tarımsal üretimde verim düşüşüne yol açabileceği ve küresel gıda fiyatlarında yeni bir şok yaratabileceği belirtiliyor.
Finans piyasalarında risk artıyor
Küresel belirsizliğin artmasıyla birlikte yatırımcıların gelişmekte olan piyasalardan uzaklaşma eğilimine girdiğini belirten Cibre, bunun Türkiye gibi ülkelerde portföy çıkışlarını hızlandırabileceğini ifade etti.
Enerji fiyatlarındaki artışın ise Türkiye için ayrı bir risk oluşturduğunu belirten Cibre, özellikle doğalgaz fiyatlarındaki yükselişin cari açığı artırabileceğini ve teknoloji ürünlerinde yeni fiyat baskılarına yol açabileceğini söyledi.
Kısa vadede zor, uzun vadede fırsat
Cibre'ye göre savaşın sona ermesi durumunda Türkiye için jeopolitik ve ticari açıdan yeni fırsatlar doğabilir. Ancak kısa vadede ekonomik göstergelerde zorlu bir dönemin yaşanması bekleniyor.
Analize göre savaşın uzaması halinde Türkiye’de cari açık ve enflasyonun artması, büyümenin yavaşlaması ve rezervlerde baskı oluşması ihtimali güçleniyor.
