BDDK'nın bireysel kredi kartlarına yönelik limit azaltımı 15 Şubat'ta yürürlüğe girmeye hazırlanırken, bankacılık sektöründe dikkatler ihtiyaç kredilerine çevrildi. Çünkü aynı dönemde ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranı son 8,5 yılın en yüksek seviyesinde seyrediyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun haftalık verilerine göre, 30 Ocak itibarıyla ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranı yüzde 5,53 seviyesinde bulunuyor. Bu oran en son Ağustos 2017’de görülmüştü. İhtiyaç kredilerindeki takipteki alacak bakiyesi ise 123,9 milyar liraya ulaşarak tarihi zirvesini test etti.
Kartlara budama, kredilere yönelim ihtimali
BDDK, yasa dışı bahisle mücadele ve iç talebi dengelemek amacıyla bireysel kredi kartlarında makroihtiyati bir dizi adımı devreye alıyor. Düzenlemeye göre, toplam kredi kartı limiti 400 bin TL'nin üzerinde olan kartlarda, son bir yıl içinde en düşük kullanılabilir limit esas alınarak kademeli bir azaltım yapılacak.
- 400 bin - 750 bin TL arası kart limitlerinde kullanılmayan tutarın yüzde 50'si
- 750 bin TL üzerindeki kart limitlerinde ise kullanılmayan tutarın yüzde 80'i düşürülecek
Bu uygulama 15 Şubat'a kadar tamamlanacak. Eğitim ve sağlık harcamaları ise limit azaltımı kapsamı dışında tutuldu.
Sektör kaynakları, kart limitleri daralan bireylerin nakit ihtiyacını karşılamak için ihtiyaç kredilerine yönelme ihtimalinin güçlendiğine dikkat çekiyor. Bu durumun, zaten yüksek faizlere rağmen büyümeye devam eden ihtiyaç kredisi talebini daha da artırabileceği ifade ediliyor.
Kart harcamaları zirvede
Limit kısıtlamaları gündemdeyken, bireysel kredi kartı harcamalarında dikkat çekici bir artış yaşandı. BDDK verilerine göre bireysel kredi kartı bakiyesi 2 trilyon 857,9 milyar liraya çıkarak tarihi en yüksek seviyeye ulaştı. Bu tutarın yüzde 63,3'ü taksitsiz harcamalardan oluştu.
Aynı dönemde bireysel kredi kartı harcamaları haftalık bazda yüzde 4 artarken, Merkez Bankası verileri 13 haftalık yıllıklandırılmış büyüme hızının yüzde 48'e yükseldiğini gösterdi. Kartlardaki bu hızlı genişleme, takipteki alacak oranını yüzde 4,74 seviyesine kadar geriletti. Ancak bu düşüşte harcama hızının etkili olduğu belirtiliyor.
İhtiyaç kredisinde kırılgan tablo
Kart tarafında takip oranları gerilerken, ihtiyaç kredilerinde tablo tersine dönüyor. 30 Ocak itibarıyla ihtiyaç kredisi bakiyesi 2 trilyon 241,4 milyar liraya yükselirken, batık kredi miktarı da artışını sürdürdü. Takipteki alacak oranının yüzde 5,53 seviyesinde kalması, bankacılık sektöründe risk algısını güçlendirdi.
Aylık yüzde 2 ile sınırlandırılan ihtiyaç kredisi büyüme oranının, artan talep karşısında yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin önümüzdeki dönemde yakından izleneceği öngörülüyor.
BDDK'nın kredi kartı limitlerini daraltmaya yönelik adımları devreye girerken, bankacılık sektöründe riskin kartlardan ihtiyaç kredilerine doğru kayabileceği yönündeki endişeler giderek artıyor.
