Yüksek faiz politikası ve piyasalardaki durgunluk, ticari hayatın temel ödeme araçlarından biri olan çeklerde ciddi bir krizi beraberinde getirdi. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi verilerine göre, 2025 yılının ilk 11 ayında karşılıksız çek tutarları alarm seviyesine ulaştı.
Ocak–Kasım 2025 döneminde bankalara ibraz edilip karşılığı bulunamayan çeklerin toplam tutarı 225 milyar TL olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 49 artış anlamına gelirken, 2023 yılıyla kıyaslandığında artış oranı yüzde 355’e ulaşarak rekor kırdı.
Keşideci sayısı 31 bin 600’e çıktı
Finansal sıkışıklık yalnızca tutarlarda değil, etkilenen kişi ve firma sayısında da kendini gösterdi. Karşılıksız çek düzenleyen kişi ve firma sayısı yüzde 13 artarak 31 bin 600’e yükseldi. Aynı dönemde toplam 272 bin adet çek için “karşılıksız” işlemi yapıldı.
Kasım ayı özelinde ise karşılıksız çıkan çeklerin, ibraz edilen toplam çeklere oranı tutar bazında yüzde 3 seviyesine çıktı.
İstanbul ilk sırada
Karşılıksız çek tutarının en yüksek olduğu iller sıralamasında büyükşehirler öne çıktı. Buna göre İstanbul ilk sırada yer alırken, onu Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya izledi.
Çek sayısı azaldı, tutar büyüdü
Ekonomideki durgunluk, bankalara ibraz edilen çek sayısına da yansıdı. Toplam çek adedi yüzde 11 azalırken, enflasyonun etkisiyle çeklerin parasal büyüklüğü yüzde 28 artarak 8 trilyon 605 milyar TL’ye ulaştı.
TBB Risk Merkezi verileri, esnaf ve iş dünyasının borçlarını çevirmekte giderek daha fazla zorlandığını ve çek piyasasında yapısal bir kırılma yaşandığını ortaya koydu.
