ABD, İsrail ve İran arasında varılan 14 günlük ateşkes ve 10 maddelik barış planı, ilk 24 saat içinde yaşanan gelişmelerle fiilen çöktü. Lübnan’a yönelik saldırılar, diplomatik süreci yeniden krize sürükledi.
Ateşkes nasıl sağlanmıştı?
Taraflar arasında varılan mutabakat, Hürmüz Boğazı’nın açılması, bölgesel saldırıların durdurulması ve 10 maddelik bir plan çerçevesinde müzakerelerin başlatılmasını içeriyordu. Özellikle Lübnan, Yemen ve Irak cephelerinde çatışmaların sona erdirilmesi planın en kritik maddeleri arasında yer alıyordu.
İsrail saldırıları süreci bozdu
Ateşkesin ilanından kısa süre sonra İsrail’in Beyrut başta olmak üzere Lübnan’a yönelik geniş çaplı hava saldırıları düzenlemesi, anlaşmanın en önemli maddesinin ihlal edilmesine yol açtı. Sivil yerleşimlerin hedef alındığı saldırılarda çok sayıda can kaybı yaşandı.
10 maddelik plan neden çöktü?
Barış planının temel unsurlarından biri olan “Lübnan’a saldırıların tamamen durdurulması” şartının ihlal edilmesi, sürecin kırılma noktası oldu. İran tarafı, anlaşmanın daha müzakereler başlamadan birden fazla maddesinin ihlal edildiğini savundu.
İran’dan sert tepki
İran, İsrail’in saldırılarına devam etmesi halinde ateşkesten çekileceğini açıkladı. Yetkililer, “İsrail saldırıları sürerse anlaşmadan çekileceğiz” mesajı verdi.
Hürmüz yeniden kapandı
İran medyasında yer alan bilgilere göre, Lübnan’daki saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’ndan petrol tankerlerinin geçişi durduruldu. Bu gelişme, küresel enerji arzı açısından yeni bir risk yarattı.
Küresel etkiler büyüyor
Ateşkesin bozulmasıyla birlikte bölge yeniden geniş çaplı bir çatışma riskiyle karşı karşıya kalırken, enerji piyasalarında da dalgalanma beklentisi arttı. Uzmanlar, Hürmüz’de yaşanacak bir aksamanın petrol fiyatlarını yeniden yükseltebileceğine dikkat çekiyor.
Kısa süreli diplomatik umut, sahadaki gelişmelerle yerini yeniden belirsizlik ve gerilime bırakırken, tarafların atacağı adımlar sürecin seyrini belirleyecek.