Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Türkiye'ye ilişkin kabul ettiği yıllık raporu değerlendiren Diyarbakır Barosu Başkanı Abdulkadir Güleç, raporda yer alan eleştirilerin yeni olmadığını belirterek, demokratikleşme ve hukuk alanında reform adımları atılması gerektiğini ifade etti.
AP raporunda Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) üyeliğine bağlılığını sürdürdüğünü açıklamasına rağmen üyelik sürecini etkileyen temel sorunların çözümünde ilerleme sağlanamadığı belirtilmiş, Barış ve Demokratik Toplum Süreci'nin ise demokratikleşme açısından önemli bir fırsat olduğuna dikkat çekilmişti.
"Rapordaki tespitler sürpriz değil"
Türkiye'nin AB üyelik sürecinin uzun yıllardır devam ettiğini hatırlatan Güleç, 2005 yılında ivme kazanan ilişkilerin 2018'den bu yana fiilen dondurulduğunu söyledi.
Raporda insan hakları, hukukun üstünlüğü, Kürt sorunu, yargı bağımsızlığı ve uluslararası hukuk yükümlülüklerine ilişkin çok sayıda başlığın yer aldığını belirten Güleç, şunları söyledi:
"Bu raporda Türkiye'nin komşuluk ilişkilerinden tutalım, Kürt meselesi, insan hakları meselesi, hukukun üstünlüğü ve yargıdaki çifte standartlara kadar birçok konu başlığı yer alıyor. Bunlar Avrupa hukukunun, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin önem verdiği kriterlerdir. Maalesef raporda Türkiye'nin bu yükümlülüklerini yerine getirmediğine yönelik tespitler bulunuyor. Bu rapor benim için sürpriz olmadı."
"Kürt sorununun çözümü süreci olumlu etkiler"
Kürt sorununun demokratik yollarla çözülmesinin hem Türkiye'nin demokratikleşmesine hem de AB üyelik sürecine katkı sağlayacağını ifade eden Güleç, çatışma ve şiddet ortamının sona ermesinin önemine işaret etti.
Güleç, "Kürt meselesini çözmüş, şiddet sarmalından kurtulmuş bir Türkiye'nin AB süreci açısından olumlu bir etki yaratacağı açıktır. Bu durum insan hakları ihlallerinin azalmasına ve demokratikleşmenin güçlenmesine de katkı sunar" dedi.
"Eleştiriler doğru zeminde değerlendirilmeli"
AP'nin Türkiye'nin süreci ağır ilerlettiğine yönelik eleştirilerine değinen Güleç, bu değerlendirmelerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.
"Biraz olayı sürüncemede bıraktığı noktasındaki tenkitler bana göre doğrudur" diyen Güleç, "Önemli olan bu eleştirileri doğru bir zeminde değerlendirmek ve buna uygun şekilde demokratik ve yasal reformları hayata geçirmektir" ifadelerini kullandı.
"AYM kararları uygulanmalı"
Demokratikleşme açısından atılması gereken adımlara da değinen Güleç, Avrupa Parlamentosu raporunda Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş'a ilişkin kararların uygulanmamasına yönelik eleştirilerin yer aldığını hatırlattı.
"Öncelikle Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması gerekiyor" diyen Güleç, uzun yıllardır cezaevinde bulunan hasta mahpuslarla ilgili de adım atılması gerektiğini savundu.
"Çerçeve yasa çıkarılmalı"
Barış ve Demokratik Toplum Süreci'nin ilerleyebilmesi için yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Güleç, "Bu sürecin şiddet sarmalından kurtulması için bir çerçeve yasanın ya da özel yasanın Meclis'ten geçmesi gerekir. Acil ihtiyaç budur" dedi.
Bu düzenlemenin ardından düşünce ve ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, örgütlenme hakkı ve demokratik katılım alanlarında kapsamlı reformların yapılması gerektiğini ifade eden Güleç, "Bu Türkiye'nin gelecek yüzyılını belirleyecek gelişmelerdir. Temennimiz bu reformların hayata geçirilmesidir" diye konuştu.
"AB süreci için takvim belirlenmeli"
Muhalefete yönelik baskılar ve yargı bağımsızlığına ilişkin eleştirilerin de raporda yer aldığına dikkat çeken Güleç, hükümetin AB sürecini yeniden gündemine alması gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin AB üyeliği konusunda somut bir yol haritası ortaya koyması gerektiğini belirten Güleç, "Hükümet gerekli reform iradesini ortaya koyar ve toplumun farklı kesimleri bu süreci desteklerse ilerleme sağlanabilir" değerlendirmesinde bulundu.
Güleç, Kürt sorununun demokratik çözümünü esas alan anayasal ve hukuki reformlarla sürecin başarıya ulaşabileceğini sözlerine ekledi.