İstanbul, tarihinin en büyük dış göç dalgalarından birini yaşıyor. Türkiye İstatistik Kurumu verileri ve saha araştırmaları, megakentin artık yalnızca dar gelirli kesimler için değil, orta ve yüksek eğitimli nüfus için de “yaşanması zor” bir şehir haline geldiğini ortaya koyuyor.
Resmi rakamlar, İstanbul’dan ayrılış hızının dikkat çekici boyutlara ulaştığını gösteriyor. 2023 yılında 581 binden fazla kişi megakenti terk ederken, 2024’te bu sayı yaklaşık 369 bin oldu. Son iki yılda İstanbul’un toplam nüfus kaybı 950 bin 783 kişiye ulaştı.
İstanbul’dan ayrılanların ilk durakları arasında Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa öne çıkarken; Tokat, Tekirdağ ve Tunceli gibi daha sakin kentler de yeni yaşam arayanların tercihleri arasına girdi.
Kira krizi göçü hızlandırdı
Göçün en önemli nedenlerinin başında konut ve kira krizi geliyor. Gayrimenkul değerleme platformu Endeksa’nın 2025 verilerine göre İstanbul’da ortalama kira bedeli 33 bin TL’nin üzerine çıktı. Bu rakam 2024’te ortalama 25 bin TL seviyesindeydi. Beşiktaş ve Kadıköy gibi ilçelerde ise ortalama kiralar 50 bin ile 65 bin TL bandına yerleşti.
Ulaşım, gıda ve diğer temel yaşam maliyetlerinin de hızla artması, sabit gelirliler ve emekliler için İstanbul’da yaşamayı giderek zorlaştırıyor. Antalya gibi alternatif şehirlerde bile kiralar 25-26 bin TL seviyelerine yükselmiş durumda.
Göç edenlerin profili değişti
TÜİK’in “İller Arası Göç” verilerine göre; şehir değiştirme nedenlerinin başında yüzde 19 ile daha iyi konut ve yaşam koşulları, yüzde 18 ile eğitim yer alıyor. Dikkat çeken bir diğer unsur ise göç edenlerin büyük bölümünün lise ve üniversite mezunu, nitelikli iş gücünden oluşması.
DW Türkçe’nin aktardığına göre, eğitim ve yaşam koşulları nedeniyle göç edenlerde orta ve yüksek eğitim düzeyine sahip nüfusun ağırlığı belirgin şekilde artmış durumda.
Deprem, trafik ve hayat pahalılığı
Uzmanlara göre göç dalgasını besleyen faktörler yalnızca kira artışlarıyla sınırlı değil. Beklenen büyük İstanbul depremine dair endişeler, yoğun trafik, gıda enflasyonu ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan zorluklar da megakenti terk etme kararında etkili oluyor.
Veriler, İstanbul’un hâlâ en çok göç alan şehir olma özelliğini koruduğunu ancak aynı zamanda en çok göç veren il haline geldiğini gösteriyor. Artan yaşam maliyetleri ve azalan yaşam kalitesi, İstanbul’dan ayrılanların sayısının önümüzdeki dönemde de artabileceğine işaret ediyor.