Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerine ilişkin yürütülen yargılamalarda kritik bir gelişme yaşandı. 112 kişinin hayatını kaybettiği Arıkan Sitesi davasına sunulan bilirkişi raporu, ilk kez AFAD başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının ve yerel yönetimlerin açık sorumluluğuna işaret etti. Karar’da yer alan habere göre, raporda bölgenin 2020 yılında yayımlanan İl Afet Risk Azaltma Planı’nda (İRAP) “açıkça riskli” ilan edilmesine rağmen gerekli işlemlerin yapılmadığı vurgulandı.
Bilirkişi: Uyarılar biliniyordu, hiçbir adım atılmadı
Onikişubat ilçesi Hayrullah Mahallesi’nde A ve B blokları yıkılan Arıkan Sitesi’ne ilişkin raporda, 2020’de AFAD tarafından hazırlanan İRAP’ın bölgeyi yüksek riskli alan olarak tanımladığı, ancak ilgili kurumların uyarı, bildirim ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmediği kaydedildi.
Bilirkişi heyeti, “AFAD İl Müdürlüğü tarafından dava konusu alanla ilgili tespitler yapılmış olmasına rağmen, yapının deprem dayanımının incelenmesine yönelik herhangi bir bildirim veya yazışma dosyada bulunmamaktadır” ifadelerine yer vererek kamu kurumlarının sorumluluğunu açıkça ortaya koydu.
Raporda, uyarıların tüm kamu kurumları ve yerel yöneticilere iletilmiş olmasına rağmen hiçbir somut adım atılmadığı vurgulandı.
112 insan hayatını kaybetti: 22 yıl 6 aya kadar hapis istemi
6 Şubat depremlerinde tamamen çöken Arıkan Sitesi’nde 112 kişi hayatını kaybetmiş, 5 kişi yaralanmıştı.
İddianamede müteahhit Adnan Bektaşoğlu ile statik proje müellifi Şener Yener için “bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma” suçundan 22 yıl 6 aya kadar hapis cezası istendi. Yapım sürecinde görev aldığı belirtilen 17 kamu görevlisi hakkında da aynı suçtan iddianame düzenlendi. Dosyalar daha sonra birleştirildi.
Kahramanmaraş 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen üçüncü duruşmada bilirkişi raporunun tamamlanamaması nedeniyle duruşma 17 Mart 2026’ya ertelendi.
Risk yıllar önce biliniyordu: 7.5 büyüklüğünde deprem senaryosu
AFAD, Kahramanmaraş’ı 2019 yılında pilot il seçerek İl Afet Risk Azaltma Planı çalışmalarına başlamıştı. 2020’de yayımlanan raporda, kent için 7.5 büyüklüğünde deprem senaryosu oluşturulmuş; yapı stokunun büyük bölümünün risk altında olduğu, zemin etütlerinin detaylandırılması ve tehlikeli bölgelerdeki yapıların tahliyesinin “zorunlu” olduğu belirtilmişti.
Raporda şu ifadeler yer almıştı:
“Olası büyük bir depremde şehrin büyük kısmının etkileneceği öngörülmektedir. Tehlikeli zonlardaki yapıların tahliyesi zaruridir.”
Buna rağmen bilirkişi raporu, Arıkan Sitesi özelinde hiçbir kurumun harekete geçmediğini ortaya koydu.
38 kurum sorumluydu, hiçbiri uyarıları uygulamadı
İRAP çalıştaylarında 3 ana amaç, 20 hedef ve 213 eylem belirlenmiş; 38 kurumun bu eylemlerden sorumlu olduğu açıklanmıştı. Ancak bilirkişi raporuna göre, bu eylemlerin hiçbiri Arıkan Sitesi için uygulanmadı.
2019–2020 yıllarında dönemin yöneticileri planın önemini defalarca vurgulamıştı:
Vali Vahdettin Özkan:
“Afet planlaması tüm kurumların en temel sorumluluğudur.”
Bakan Süleyman Soylu:
“Bu çalışma bizim için örnek ve pilot bir çalışmadır.”
AFAD Başkanı Mehmet Güllüoğlu:
“Daha dirençli şehirler oluşturacağız.”
Vali Ömer Faruk Coşkun:
“Allah milletimizi her türlü afetten korusun.”
Ancak rapor, bu söylemlerin hiçbirinin sahada karşılık bulmadığını gözler önüne serdi.
6 Şubat depremlerinde sadece Kahramanmaraş’ta 12 bin 622 kişinin yaşamını yitirdiği düşünüldüğünde, kamu kurumlarının sorumluluğunu gösteren bu raporun ilerleyen süreçte diğer davalar için de emsal niteliği taşıyabileceği belirtiliyor.