Beyin ve Sinir Cerrahisi Dr. Öğr. Üyesi Durmuş Emre Karatoprak, nöroşirürjinin kapsadığı hastalıklardan ameliyat süreçlerine, yapay zekânın rolünden mesleğin psikolojik yüküne kadar merak edilen soruları yanıtladı.
Karatoprak, beyin ve sinir cerrahisinin oldukça geniş bir hastalık grubunu kapsadığını belirterek şunları söyledi:
"Nöroşirürji kelime anlamı itibariyle sinir sisteminin cerrahisi anlamını taşır. Beyin ve omuriliği dışarıdan baskılayan tümörler, primer tümörler, doğumsal meningomyelosel, omurga hastalıkları, bel fıtığı, travmalar, yaralanmalar, beyin kanamaları, damar hastalıkları, anevrizma, AVM, kavernom gibi birçok hastalığın cerrahisi bu kapsamda değerlendirilir."
Ameliyatlarda yapay zekâ destekli analiz dönemi
Teknolojinin hızla geliştiğini ve ameliyatlarda büyük kolaylık sağladığını belirten Karatoprak, özellikle görüntüleme teknolojilerindeki yapay zekâ destekli sistemlerin önemini vurguladı:
"Nöronavigasyon, monitörizasyon gibi yapay zekâ destekli görüntüleme sistemleri ameliyat sürecinde bize çok büyük destek sağlıyor. Geçmiş tetkikleri incelemek bazen saatler alırken yapay zekâ bunu dakikalar içinde analiz ederek önümüze getiriyor."
Yapay zekânın tamamen bağımsız bir yapı olmadığını hatırlatan Karatoprak, hata payını azaltma ve süreci hızlandırma açısından büyük avantaj sunduğunu ifade etti.
“Dijital bağımlılık zihinsel hantallığa yol açıyor”
Beyin sağlığını korumak için beslenme, uyku ve ekran kullanımının önemine dikkat çekerek şöyle konuştu:
"Hazır ve paketli gıdalar ciddi kimyasallar içerdiği için beyin için zararlı. Ekran kullanım süresi özellikle çocuklarda kontrol altına alınmalı. Dijital bağımlılık zamanla gerçeklik algısını zayıflatıyor, zihinsel hantallığa yol açıyor."
“Beyin kanaması ve felçte dakikalar hayati önem taşıyor”
Karatoprak, ani gelişen beyin kanamalarında müdahalenin saniyelerle yarıştığını belirterek kritik uyarılarda bulundu:
"Epidural veya subdural kanamalarda saat değil dakikalarla yarışırız. Gecikme ölüm ya da kalıcı sakatlıkla sonuçlanabilir."
Acil başvuru gerektiren belirtileri ise şöyle sıraladı:
“‘Ömrümde böyle ağrı yaşamadım’ denecek şiddette baş ağrısı, bilinç kaybı, şiddetli kusma, felç belirtileri, sara nöbeti, kuvvet kaybı, idrar-dışkı kontrolü bozulması.”
“Beyin cerrahisi büyük bir sabır ve adanmışlık mesleğidir”
Mesleğin en ağır yönlerinden birinin zaman kavramının olmaması olduğunu vurgulayan Karatoprak:
"24 saat görevdesiniz. Gece 03.00'te gelen hastaya müdahale etmek zorundasınız. Uykusuzluk ve stres kaçınılmaz. Bu meslek büyük bir sabır ve adanmışlık işidir."
dedi.
“En büyük motivasyonumuz ameliyat sonrası hastanın gözlerini açması”
Karatoprak, beyin cerrahlarının motivasyon kaynağının hastanın ameliyat sonrası toparlanması olduğuna dikkat çekerek sözlerini şöyle tamamladı:
"Ameliyat sonrası hastanın gözlerini açması bütün yorgunluğu unutturuyor. İyi bir beyin cerrahı sabırlı, dikkatli, empati sahibi ve yüksek sorumluluk bilincine sahip olmalıdır."
