Orta Doğu’da gerilim, Hürmüz Boğazı üzerinden yeni bir aşamaya taşındı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı tarafından duyurulan ve ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamayı hedefleyen “Özgürlük Projesi”, bölgede tansiyonu artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, operasyonu “tarafsız gemileri kurtarma” hamlesi olarak tanımlarken, İran cephesinden bu girişime sert tepki geldi.
"Ateşkes ihlali sayılır"
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’na yönelik herhangi bir ABD müdahalesinin "ateşkesin ihlali" olarak değerlendirileceğini belirtti.
Azizi, "Hürmüz Boğazı ve Fars Körfezi, Trump’ın yanıltıcı paylaşımlarıyla yönetilemez" ifadelerini kullanarak, "karşılıklı suçlama oyunu senaryolarına kimsenin inanmayacağını" kaydetti.
İran’dan açık uyarı: "Yaklaşanı vururuz"
İran askeri yetkilileri de Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrolün kendilerinde olduğunu vurguladı. Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargâhı tarafından yapılan açıklamada, yabancı askeri güçlerin boğaza yaklaşması halinde hedef alınacağı bildirildi.
Açıklamada, "İran, Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrol sahibidir. ABD ordusu dahil herhangi bir yabancı askeri güç boğaza yaklaşırsa saldırıya uğrayacaktır" denildi.
ABD geniş askeri güçle sahada
CENTCOM’un açıklamasına göre "Özgürlük Projesi" kapsamında 15 bin asker, güdümlü füze destroyerleri, 100’den fazla hava unsuru ve insansız platformlar görev alacak.
Operasyonun, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere refakat ederek seyrüsefer güvenliğini sağlamayı amaçladığı belirtildi. ABD tarafı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık dörtte birinin bu boğazdan geçtiğine dikkat çekiyor.
"İnsani operasyon" vurgusu
Trump, operasyonun “insani” gerekçelerle başlatıldığını savunarak, bölgedeki krizle ilgisi olmayan ülkelerin gemilerinin güvenli geçişine yardımcı olacaklarını açıkladı.
Ancak İran, bu adımı “dış müdahale” olarak nitelendirirken, ticari gemilerin ancak kendi koordinasyonlarıyla geçiş yapabileceğini savunuyor.
Kritik geçiş noktası
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan ve küresel enerji taşımacılığının en kritik koridorlarından biri olarak kabul ediliyor.
Uzmanlara göre bölgede yaşanabilecek olası bir askeri gerilim, yalnızca ABD ile İran arasındaki krizi değil, küresel enerji piyasaları ve tedarik zincirlerini de doğrudan etkileyebilir.
