Bugün dünyanın en kalabalık şehirleri dendiğinde akla Tokyo, New York, Şanghay veya İstanbul geliyor. Ancak 2 bin yıl önce tablo bambaşkaydı. Miladi takvimin başlangıcı olan 0 yılında dünyanın en büyük metropolleri arasında öne çıkan şehirler, Akdeniz’den Çin içlerine, Mezopotamya’dan Hindistan’a kadar geniş bir coğrafyaya yayılıyordu.

O dönemin 'mega kentleri'

M.Ö. 1. yüzyılın sonunda ve M.S. 1. yüzyılın başında dünyanın en büyük şehri, yaklaşık 694 bin kişilik nüfusuyla Mısır’daki İskenderiye idi. Bugün nüfusu 5 milyonu aşan İskenderiye, o dönemde Akdeniz’in ticaret ve kültür merkeziydi.

Onu, 603 bin kişilik nüfusuyla Roma takip ediyordu. Roma İmparatorluğu’nun kalbi olan bu şehir, yalnızca siyasi bir başkent değil, aynı zamanda dünyanın farklı bölgelerinden tüccarları çeken bir cazibe merkeziydi.

Üçüncü sırada ise Çin’in Xi’an (Çangan) kenti 414 bin nüfusla yer alıyordu. Bugün 13 milyonluk nüfusuyla hâlâ büyük bir kent olan Xi’an, o tarihte de İpek Yolu’nun en önemli merkezlerinden biriydi.

İlk 20’de Anadolu’dan 3 şehir…

Listede bugün adını daha az duyduğumuz şehirler de dikkat çekiyor. Örneğin:

  • Antakya (Antioch, Türkiye) 211 bin kişilik nüfusuyla Roma İmparatorluğu’nun doğudaki en önemli kentlerinden biriydi. Bugün ise 400 bin civarında bir nüfusa sahip.
  • Ephesus (Efes, Türkiye) 174 bin kişilik nüfusuyla listede üst sıralarda yer alıyor. Günümüzde ise İzmir yakınlarında antik kalıntılarla hatırlanıyor.
  • Pergamum (Bergama, Türkiye) 130 bin kişilik nüfusuyla Roma döneminde öne çıkarken, bugün 60 bin kişilik küçük bir ilçe konumunda.

Hindistan ve Sri Lanka da listede

O dönemde Patna (Pataliputra, Hindistan) 149 bin kişilik nüfusuyla Güney Asya’nın öne çıkan kentiydi. Anuradhapura (Sri Lanka) ise 115 bin kişilik nüfusuyla Budist dünyasının kutsal merkezlerinden biri olarak listede kendine yer bulmuştu.

2 bin yıllık değişim

Günümüzdeki mega kentlerle kıyaslandığında büyük farklar göze çarpıyor. Bugünün zirvesindeki Tokyo’nun nüfusu 37 milyona yaklaşırken, 2 bin yıl önce en büyük şehir olan İskenderiye yalnızca 694 bin kişiydi. Ancak dikkat çekici olan, Roma, Xi’an ve İstanbul (o dönemde henüz Byzantion) gibi bazı şehirlerin binlerce yıldır önemini koruması.

Öte yandan Efes, Bergama veya Seleucia gibi şehirler, bugün haritada küçük yerleşimlere dönüşmüş olsalar da 2 bin yıl önce dünyanın en kalabalık merkezleriydiler.

dogupost

*Kaynak: CityGlobeTour YouTube Kanalı